1998 оны 8 дугаар сарын 7-ны єдєр
Улаанбаатар хот
БАРИЛГЫН ТУХАЙ
НЭГДYГЭЭР БYЛЭГНЭГД
YГЭЭР БYЛЭГНийтлэг vндэслэл
1 д
vгээр зvйл. Хуулийн зорилтЭнэ хуулийн зорилт нь инженерийн хийцтэй барилга байгууламжийн зураг тєсєл боловсруулах, барилгын материал
vйлдвэрлэх, барилгын ажил гvйцэтгэх, ашиглах, техникийн хяналт тавихтай холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.2 дугаар з
vйл. Барилгын тухай хууль тогтоомж2.1. Барилгын тухай хууль тогтоомж нь
Yндсэн хууль, Иргэний хууль энэ хууль болон тэдгээртэй нийцvvлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бvрдэнэ.2.2. Монгол Улсын олон улсын гэрээнд энэ хуульд зааснаас єєрєєр заасан бол олон улсын гэрээний заалтыг дагаж мєрдєнє.
3 дугаар з
vйл. Хуулийн нэр томъёо3.1.
Энэ хуульд хэрэглэсэн дараахь нэр томъёог дор дурдсан утгаар ойлгоно:3.1.1. "зураг тєсєл" гэж барилга байгууламжийг барих, засварлах, єргєтгєл, шинэтгэл хийхэд шаардагдах техник, эдийн засгийн
vндэслэл, техникийн болон ажлын зураг, инженер-геологийн судалгаа, геодезийн зураглал, барилга байгууламжийн єртгийн нэгдсэн баримт бичгийг;3.1.2. "барилгын
vйлдвэрлэл" гэж барилга угсралт, засварын ажил гvйцэтгэх, тоног тєхєєрємж суурилуулах vйл ажиллагааг;3.1.3. "барилгын материалын
vйлдвэрлэл" гэж барилгын материалын эрдэс, тvvхий эд олборлох, уурхай ашиглах, материал, бvтээц, эдлэхvvн vйлдвэрлэх vйл ажиллагааг;3.1.4. "инженерийн хийцтэй барилга байгууламж" гэж зохих барилгын норм, д
vрмийн дагуу боловсруулсан ажлын зургаар эрх бvхий хуулийн этгээд барьсан бvх тєрлийн барилга, байгууламж, инженерийн шугам сvлжээг;3.1.5. "барилгын норм, д
vрэм" гэж барилгын асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишvvн баталсан, барилгын салбарт заавал биелvvлэх шаардлага, мєрдєх зарчмыг агуулсан норматив, техникийн баримт бичгийг;3.1.6.
"барилгын чанарын баталгаат хугацаа" гэж барилга байгууламжийг ашиглалтад хvлээн авснаас хойш тvvний чанар, найдвартай байдлыг барилгын гvйцэтгэгчээс хариуцах хугацааг;3.1.7. "барилгын техникийн нєхцєл" гэж барилга байгууламжийн зураг тєсєл боловсруулах, барьж байгуулахад шаардагдах дулаан, уур, цэвэр, бохир ус, цахилгаан эрчим х
vч, холбоожуулалт, радио дохиоллын холболтын эх vvсвэрийн шийдэл, барилгын vйлдвэрлэлд тавих шаардлага болон байгаль орчин, эрvvл ахуй, гал тvймрийн хяналтын албанаас авах зєвшєєрлийг. НЭГДYГЭЭР БYЛЭГХОЁРДУГААР Б
YЛЭГБарилгын талаархи тєрийн байгууллагын бvрэн эрх
4 д
vгээр зvйл. Улсын Их Хурлын бvрэн эрх4.1. Улсын Их Хурал барилгын талаар дараахь б
vрэн эрхийг хэрэгжvvлнэ:4.1.1. барилгын салбарыг хєгж
vvлэх талаар тєрєєс баримтлах бодлогыг тодорхойлох, барилгын тухай хууль тогтоомжийг батлах;4.1.2. барилгын тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилтэд хяналт тавих;
4.1.3. тусгай хамгаалалттай газар нутагт барилгын материалын эрдэс, т
vvхий эд ашиглах асуудлыг Ашигт малтмалын тухай1 хуульд заасны дагуу шийдвэрлэх;4.1.4. хуульд заасан бусад б
vрэн эрх.5 дугаар з
vйл. Засгийн газрын бvрэн эрх5.1. Засгийн газар барилгын талаар дараахь б
vрэн эрхийг хэрэгжvvлнэ:5.1.1. барилгын талаархи тєрийн бодлого, барилгын тухай хууль тогтоомжийг хэрэгж
vvлэх ажлыг зохион байгуулах;5.1.2. хууль болон Монгол Улсын олон улсын гэрээнд єєрєєр заагааг
vй бол барилгын vйлдвэрлэлд тухайн жилд гадаад орноос оруулж ажиллуулах ажиллагсдын тоо, ажиллах хугацааг тогтоох;5.1.3. барилгын зураг тєсєл боловсруулах, барилга угсралт, барилгын материалын
vйлдвэрлэл эрхлэх хуулийн этгээдэд тусгай зєвшєєрєл олгох журам, барилга байгууламж барих, ашиглахтай холбогдсон нийтлэг мєрдєгдєх бусад журам батлах;5.1.4. Засгийн газрын шугамаар барилгын салбарт хэрэгж
vvлэх тєсєл, арга хэмжээнд зориулсан гадаадын зээл тусламжийн асуудлыг зохицуулан шийдвэрлэх.6 дугаар з
vйл. Барилгын асуудал эрхэлсэн тєрийн захиргааны тєв байгууллагын бvрэн эрх6.1. Барилгын асуудал эрхэлсэн тєрийн захиргааны тєв байгууллага /цаашид "тєрийн захиргааны тєв байгууллага" гэх/ барилгын талаар дараахь б
vрэн эрхийг хэрэгжvvлнэ:6.1.1. барилгын талаархи тєрийн бодлого, хууль тогтоомжийг хэрэгж
vvлэх;6.1.2. барилгын норм, д
vрэм, барилгын тєсвийн жишиг vнэлгээг батлах, стандарт хянах, мєрдvvлэх;6.1.3. барилгын норм, д
vрэм боловсруулах, шинэчлэх хєрєнгийн эх vvсвэрийг барилгын єртєгт тусгах замаар нормчлолын сан бvрдvvлэх, тvvнийг зориулалтынх нь дагуу зарцуулах;6.1.4. барилгын салбарт шударга єрсєлдєх нєхцєл б
vрдvvлэх, мэргэжлийн зэрэг, дэв олгох асуудлыг шийдвэрлэх;6.1.5. барилга байгууламжийн зураг тєсєл боловсруулах, барилга угсралтын ажил,
vйлчилгээ, барилгын материалын vйлдвэрлэл эрхлэх хуулийн этгээдэд тусгай зєвшєєрєл олгох, хяналт тавих;6.1.6.
/Энэ заалтыг 2000 оны 4 дvгээр сарын 14-ний єдрийн хуулиар хvчингvй болсонд тооцсон/.7 дугаар зvйл. Аймаг, нийслэл, сум, дvvргийн иргэдийн Тєлєєлєгчдийн Хурал, Засаг даргын бvрэн эрх
7.1. Аймаг, нийслэл, сум, дvvргийн иргэдийн Тєлєєлєгчдийн Хурал барилгын талаар дараахь бvрэн эрхийг хэрэгжvvлнэ:
7.1.1. барилгын тухай хууль тогтоомж, гаргасан шийдвэрийнхээ биелэлтэд хяналт тавих;
7.1.2. барилга байгууламж барих газрын зєвшєєрєл, техникийн нєхцєл нь хууль тогтоомж, тухайн нутаг дэвсгэрийн газар эзэмшvvлэх, ашиглах, хамгаалах хєтєлбєр, газар зохион байгуулалтын тєлєвлєгєєнд нийцэж байгаа эсэхийг хянаж, шаардлагатай гэж vзвэл энэ талаархи Засаг даргын тайланг хэлэлцэх.
7.2. Аймаг, нийслэл, сум, дvvргийн Засаг дарга барилгын талаар дараахь бvрэн эрхийг хэрэгжvvлнэ:
7.2.1. энэ хууль болон дээд шатны байгууллагын барилгын талаархи шийдвэрийн биелэлтийг хангах;
7.2.2. иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагад барилга байгууламж барих, єргєтгєхєд зориулан газар эзэмшvvлэх, ашиглуулах тухай асуудлыг газрын тухай хууль тогтоомж, хот, тосгоны хєгжлийн ерєнхий тєлєвлєгєєг vндэслэн шийдвэрлэх;
7.2.3. энэ хуулийн 6.1.5-д заасан тусгай зєвшєєрлийн хэрэгжилт, барилгын норм, дvрэм, стандарт, зураг тєслийн биелэлтэд хяналт тавих;
7.2.4. барилга байгууламжийн гадна тал, орчны тохижилтийн архитектур тєлєвлєлтийн vндсэн шийдлийг гаргаж зохицуулах;
7.2.5. барилгын vйлдвэрлэл, ажил, vйлчилгээ эрхэлж байгаа иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагаас барилгын тухай хууль тогтоомж хэрхэн биелvvлж байгаад хяналт тавих;
7.2.6. барилга байгууламж, зураг тєсєл, барилгын материал, хийц, эдлэхvvний чанар, найдвартай байдал, ашиглалтад хяналт тавих.
НЭГДYГЭЭР БYЛЭГГУРАВДУГААР Б
YЛЭГБарилга байгууламж, барилгын зураг тєсєл, гэрээнд тавих шаардлага
8 дугаар з
vйл. Барилга байгууламжид тавих шаардлага8.1. Барилга байгууламж нь дараахь шаардлага хангасан байна:
8.1.1. х
vний ажиллаж, амьдрах таатай нєхцєл бvрдvvлж, тvvний эрvvл мэндэд сєрєг нєлєєгvй, аюулгvй байдлыг хангасан байх;8.1.2. хот байгуулалт, архитектур тєлєвлєлтийн шаардлага хангасан зураг тєслийн дагуу баригдсан байх;
8.1.3. т
vvхий эд, материал, тvлш, эрчим хvч, усны нєєцийг хэмнэлттэй ашиглах нєхцєлийг бvрдvvлсэн байх;8.1.4. шаардлагатай тохиолдолд иргэний хамгаалалтын арга хэмжээг тусгасан байх;
8.1.5. гудамж, талбай, амралт, зугаалга, биеийн тамирын зориулалттай газар, цэцэрлэг зэрэг нийтийн эдэлбэрийн газрыг чєлєєтэй ашиглах нєхцєлийг хангасан байх;
8.1.6. усан хангамж, ариутгах татуурга, цахилгаан, дулаан, холбооны хэрэгсэл, байгалийн гэрэл ашиглах боломж хязгаарлахг
vй байх;8.1.7. дуу чимээ, доргио, утаа, хорт хий, хог хаягдал, цацраг идэвхт бодис, хєрсний бохирдлоос х
vрээлэн байгаа орчныг хамгаалахад чиглэсэн байх;8.1.8. стандарт тогтоогдоог
vй шинэ материал, эдлэхvvнийг стандартчиллын асуудал эрхэлсэн тєрийн захиргааны байгууллага болон итгэмжлэгдсэн лабораторийн дvгнэлтийг vндэслэн vйлдвэрлэж, туршилтын журмаар хэрэглэх.8.2. Барилга угсралтын ажлыг эрх б
vхий байгууллагын зєвшєєрєлгvйгээр эхлэх, vргэлжлvvлэхийг хориглоно.8.3. Барилга байгууламжийн чанарын баталгаат хугацаа нэг жил байна.
9 д
vгээр зvйл. Барилгын зураг тєсєлд тавих шаардлага9.1. Барилгын зураг тєсєл дараахь шаардлага хангасан байна:
9.1.1. барилгын зураг тєсєл нь зургийн даалгавар, зураг тєсєл зохиох норм, д
vрэм, эдлэхvvний цомог, тоног тєхєєрємжийн паспорт, эрх бvхий байгууллагаас олгосон газар эзэмших, ашиглах зєвшєєрєл, инженерийн шугам сvлжээнд холбох техникийн нєхцєлийн дагуу зохиогдсон байх;9.1.2. барилгын норм, д
vрэмд зааснаас єєрєєр зураг тєсєл боловсруулах тохиолдолд барилгын асуудал эрхэлсэн тєрийн захиргааны тєв байгууллагаас зєвшєєрєл авсан байх;9.1.3. нийтийн
vйлчилгээний зориулалттай барилга байгууламжийн зураг тєсєл нь барилгын норм, дvрэмд заасны дагуу тулгуур эрхтний согогтой тахир дутуу хvний хэрэгцээг харгалзан боловсруулагдсан байx;9.1.4. гадаад орон, олон улсын байгууллагын зээл, тусламж, улсын тєвлєрсєн тєсвийн хєрєнгєєр санх
vvжигдэх, эсхvл архитектур тєлєвлєлт, техникийн шийдлийн хувьд онцгойлон vзэх шаардлагатай барилга байгууламжийн зураг тєсєл, инженер-геологийн тєвєгшилтэй нєхцєлийн судалгааны ажлын тайланд улсын магадлан шалгалт хийгдсэн байх.9.2. Энэ хуулийн 9.1.4-т заасан нь гадаадад болон гадаадын байгууллагатай хамтран боловсруулсан зураг тєсєл, хот байгуулалтын баримт бичигт нэгэн адил хамаарна.
10 дугаар з
vйл. Барилгын гэрээнд тавих шаардлага10.1. Зураг тєсєл боловсруулах, барилга угсралтын ажлыг гэрээг
vйгээр гvйцэтгэхийг хориглоно.10.2
. Барилгын гэрээг Иргэний хуульд заасан нєхцєл, шаардлагад нийцvvлэн байгуулна.10.3. Барилгын гэрээний
vлгэрчилсэн загварыг барилгын асуудал эрхэлсэн тєрийн захиргааны тєв байгууллагаас тогтооно. НЭГДYГЭЭР БYЛЭГДЄРЄВД
YГЭЭР БYЛЭГБарилгын захиалагч, гvйцэтгэгч, материал vйлдвэрлэгч, зураг тєсєл зохиогчийн эрх, vvрэг
11 д
vгээр зvйл. Барилгын захиалагчийн эрх, vvрэг11.1. Барилгын захиалагч нь Иргэний хуульд заасан эрх,
vvргээс гадна дараахь эрх, vvрэгтэй:11.1.1. барилга байгууламж барихтай холбогдсон газрын зєвшєєрєл, холбогдох хууль тогтоомжид заасан журмын дагуу техникийн нєхцєл б
vрдvvлэх асуудлыг шийдвэрлэх;11.1.2. барилгын явц, чанарт холбогдох мэргэжилтэн буюу зохиогчоор хяналт тавиулж, далд ажлын г
vйцэтгэлийг баталгаажуулах;11.1.3. барилга байгууламж барих талбайг чєлєєлєхтэй холбогдсон зардлыг хариуцах;
11.1.4. барилга байгууламж барих, шинэчлэх
, засварлахтай холбогдон гудамж, зам, талбай сэтлэх, шугам сvлжээ холболт хийх, мод, цэцэрлэгжvvлэлтийг тvр зайлуулбал нєхєн сэргээх ажил, vvнд шаардагдах зардлыг хариуцах;11.1.5. барилга байгууламж барихаар олгогдсон газрыг тохижуулах.
12 дугаар з
vйл. Барилгын гvйцэтгэгчийн эрх, vvрэг12.1. Барилгын г
vйцэтгэгч нь Иргэний хуульд заасан эрх, vvргээс гадна дараахь эрх, vvрэгтэй:12.1.1. зохих зєвшєєрлийн
vндсэн дээр барилгын vйлдвэрлэл явуулах;12.1.2. барьж байгаа барилга байгууламжийг болзошг
vй байгалийн гамшиг, гэнэтийн аюулаас хамгаалах бvх талын арга хэмжээ авах, барилга байгууламж барих, шинэчлэх, засварлах явцад байгаль орчин, эрvvл ахуй, гал тvймрийн хяналтын албанаас гаргасан хууль ёсны шаардлага, шvvмж дvгнэлтийг биелvvлэх;12.1.3. энэ хуулийн 6.1.3-т заасан зардлыг барилгын єртєгтєє тусган нормчлолын санд шилж
vvлэх;12.1.4. барилга байгууламжийн чанарын баталгаат хугацаа дуусааг
vй байхад єєрийнх нь буруутай vйл ажиллагааны улмаас vvссэн зєрчил илэрвэл єєрийнхєє хєрєнгєєр зєрчлийг арилгах;12.1.5. барилга байгууламж барих, шинэчлэх, засварлахтай холбогдон гудамж
, зам, талбай сэтлэх, шугам сvлжээ холболт хийх, мод, цэцэрлэгжvvлэлтийг тvр зайлуулбал эдгээрийг бvрэн буцаан сэргээх.12.2. Барилга байгууламжийг зураг тєсєлг
vйгээр барихыг хориглоно.13 дугаар з
vйл. Зураг тєсєл зохиогчийн эрх, vvрэг13.1. Зураг тєсєл зохиогч нь Иргэний хуульд заасан эрх,
vvргээс гадна дараахь эрх, vvрэгтэй:13.1.1. зохих зєвшєєрлийн
vндсэн дээр зураг тєсєл боловсруулах ажил, vйлчилгээ эрхлэх;13.1.2. энэ хуулийн 9 д
vгээр зvйлд заасан шаардлагын дагуу зураг тєсєл боловсруулах;13.1.3. барилгын ажлын явцад зохиогчийн хяналт тавих;
13.1.4. г
vйцэтгэгч, захиалагчийн хvсэлтээр зурагт єєрчлєлт оруулах;13.1.5. зураг тєслийг зєрчсєн тохиолдолд шаардлагатай бол т
vvнийг залруулахыг шаардах буюу ажлыг бvрэн зогсоох талаар барилгын техник хяналтын байгууллагад мэдэгдэх.14 д
vгээр зvйл. Барилгын материал vйлдвэрлэгчийн эрх, vvрэг14.1. Барилгын материал
vйлдвэрлэгч нь бусад хууль тогтоомжид заасан эрх, vvрэг хvлээхээс гадна дараахь эрх, vvрэгтэй:14.1.1. зохих зєвшєєрлийн
vндсэн дээр стандарт, зураг тєслийн шаардлага бvрэн хангасан бvтээгдэхvvн, эдлэхvvний vйлдвэрлэл явуулах;14.1.2. зохих журмын дагуу авсан зєвшєєрлийн
vндсэн дээр барилгын vйлдвэрлэлийн хэрэгцээт эрдэс, тvvхий эд олборлох, боловсруулах, орд газрыг ашиглах;14.1.3. хууль тогтоомжид нийц
vvлэн орд газрын ашиглалтын явцад нєхєн сэргээлт хийх;14.1.4. шаардлагатай гэж
vзсэн буюу захиалагч, гvйцэтгэгчийн шаардлагаар, эсхvл vйлдвэрлэсэн барилгын материал, тvvхий эд, бvтээгдэхvvнийх нь чанарт доголдол илэрсэн тохиолдолд холбогдох эрх бvхий байгууллагаар магадлан шалгалт хийлгэж баталгаажуулах. НЭГДYГЭЭР БYЛЭГТАВДУГААР Б
YЛЭГБарилга байгууламжийн ашиглалт
15 дугаар з
vйл. Барилга байгууламжийг ашиглалтад оруулах15.1. Барилга байгууламжийг байнгын ашиглалтад оруулах
vйл ажиллагааг барилгын асуудал эрхэлсэн тєрийн захиргааны тєв байгууллага баталсан барилга байгууламжийг ашиглалтад оруулах дvрмээр зохицуулна.15.2. Барилга байгууламжийг байнгын ашиглалтад оруулах комиссыг улс, б
vс нутаг, орон нутгийн ач холбогдол, vйлчлэх хvрээнээс нь хамааруулж Ерєнхий сайд, Засгийн газрын гишvvн, аймаг, нийслэл, сум, дvvргийн Засаг дарга томилно.15.3. Барилга байгууламжийг байнгын ашиглалтад оруулах комиссыг барилгын техник хяналтын улсын байцаагч толгойлж болох бєгєєд комиссын б
vрэлдэхvvнд байгаль орчин, эрvvл ахуй, гал тvймрийн хяналтын албаны тєлєєлєгч орно.15.4. Барьж дуусааг
vй буюу дууссан боловч комисс ажиллаж ашиглалтад хvлээж аваагvй барилга байгууламжийг ашиглахыг хориглоно.16 дугаар з
vйл. Барилга байгууламжийг ашиглах16.1. Ємчлєгч, эзэмшигч, ашиглагч нь барилга байгууламжийг ус,
агаар, хєрсний бохирдлоос сэргийлэх, хот байгуулалт, ашиглалтын дvрмийн шаардлагын дагуу ашиглана.16.2. Ємчлєгч, эзэмшигч, ашиглагч нь барилга, байгууламжид эвдрэл, гэмтэл учруулах, зохих мэргэжлийн байгууллагын зєвшєєрєлг
vйгээр бvтээц, зохиомжийг нь єєрчлєх, тухайн барилга байгууламж дотор хуулиар хориглосон байгаль орчин, хvний амь нас, эрvvл мэндэд сєрєг нєлєє vзvvлж болзошгvй vйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно.16.3. Ємчлєгч, эзэмшигч, ашиглагч нь барилга байгууламжийн ашиглалтын явцад эдэлгээний байдалд ашиглалтын д
vрмээр заагдсан хугацаанд vзлэг, шалгалт явуулж, илэрсэн зєрчлийг арилгах, шаардлагатай тохиолдолд барилга техник хяналтын байгууллагад мэдэгдэж, холбогдох арга хэмжээг авч ажиллана.16.4. Барилга байгууламжийн ашиглалтын явцад ноцтой эвдрэл, гэмтэл учрах, нурах тохиолдолд г
vйцэтгэгч, зураг тєсєл зохиогч, ємчлєгч, эзэмшигч, ашиглагчийн хэн буруутай нь хариуцлага хvлээнэ.16.5. Барилга байгууламжийн ашиглалтын д
vрмийг Засгийн газар батална.17 дугаар з
vйл. Барилгын баримт бичгийг хадгалах17.1. Ємчлєгч, эзэмшигч, ашиглагч нь барилга байгууламжийн ашиглалт, єргєтгєл, шинэтгэл, их засварын тухай хувийн хэрэг хєтєлнє.
17.2. Захиалагч нь ашиглалтад оруулсан барилга байгууламжийн газрын зєвшєєрєл, тэг тэнхлэг таталтын акт, зураг тєсєл, ил, далд ажлын г
vйцэтгэлийн акт, барилгын ажлын чанар, явцад зохиогч болон барилгын техник, байгаль орчин, эрvvл ахуй, галын аюулаас хамгаалах хяналтын албанаас єгсєн шvvмж дvгнэлт, барилга байгууламжийг ашиглалтад хvлээлгэн єгсєн тухай бичиг баримтыг барилга байгууламжийг ашиглалтад хvлээн авснаас хойш 2 сарын дотор барилгын баримт бичгийн тєвд єгч хадгалуулна.1
7.3. Барилга байгууламжийн зураг тєсєл, бичиг баримтыг тухайн барилга байгууламжийг ашиглах хугацаагаар хадгална. НЭГДYГЭЭР БYЛЭГ