1.1.Энэ хуулийн зорилт нь хувийн хамгаалалтын vйл ажиллагаатай холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.

2.1.Хувийн хамгаалалтын тухай хууль тогтоомж нь Иргэний хууль¹, энэ хууль болон тэдгээртэй нийцvvлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бvрдэнэ.

3.1.Энэ хуульд хэрэглэсэн дараахь нэр томъёог дор дурдсан утгаар ойлгоно:

3.1.1."хувийн хамгаалалт" гэж хувийн хамгаалалтын vйл ажиллагаа эрхлэх эрх бvхий этгээд гэрээний vндсэн дээр vйлчлvvлэгчийн амь бие, эрvvл мэндийг гэмт халдлагаас хамгаалахын тулд энэ хуулиар зєвшєєрсєн vйл ажиллагаа явуулахыг;

3.1.2."бие хамгаалагч" гэж энэ хуульд заасан журмын дагуу хувийн хамгаалалтыг тусгай зєвшєєрлийн vндсэн дээр гvйцэтгэх эрхтэй этгээдийг;

3.1.3."хувийн хамгаалалтын байгууллага" гэж энэ хуульд заасан журмын дагуу эрх бvхий байгууллагаас хувийн хамгаалалт эрхлэх тусгай зєвшєєрєл авч, улсын бvртгэлд бvртгvvлсэн хуулийн этгээдийг;

3.1.4."vйлчлvvлэгч" гэж гэрээний vндсэн дээр хувийн хамгаалалт хийлгэж байгаа этгээдийг.

4.1.Тєрийн тусгай хамгаалалт, зэвсэгт хvчин, бусад цэрэг, тагнуул, цагдаагийн болон гэрээт харуул хамгаалалттай холбогдсон харилцаанаас бусад хувийн хамгаалалттай холбогдсон харилцааг энэ хуулиар зохицуулна.

5.1.Хувийн хамгаалалтыг энэ хуульд заасан журмын дагуу тусгай зєвшєєрєл авсан бие хамгаалагч, хуулийн этгээд эрхлэн явуулна.

5.2. Бие хамгаалагч нь 20 нас хvрсэн, эрvvл мэнд, бие бялдар, ёс зvйн шаардлага хангасан, хувийн хамгаалалтын сургалтад хамрагдаж зохих мэдлэг, дадлага эзэмшсэн, гэмт хэрэг санаатай vйлдэж ял шийтгэгдэж байгаагvй, эрх зvйн

бvрэн чадамжтай иргэн байна.

5.3. Хувийн хамгаалалт эрхлэх хуулийн этгээд нь vйл ажиллагаагаа явуулах бvтэц, зохион байгуулалт, боловсон хvчин, техник хэрэгсэл болон єєрийгєє санхvvжvvлэх чадвартай байна.

5.4. Хувийн хамгаалалт эрхлэх хуулийн этгээд нь 10-аас доошгvй бие хамгаалагчтай байна.

5.5. Хуулийн этгээд нь хувийн хамгаалалтыг бие хамгаалагчаар гvйцэтгvvлнэ.

5.6. Цагдаагийн байгууллагаас бие хамгаалагчаар ажиллах тусгай зєвшєєрєл авсан иргэн нь хувийн хамгаалалтын хуулийн этгээд vvсгэн байгуулах, эсхvл хувийн хамгаалалтын байгууллагад ажиллаж болно.

5.7. Хууль тогтоомжид єєрєєр заагаагvй бол гадаад улсын иргэн тусгай зєвшєєрєл авсны vндсэн дээр Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт бие хамгаалагчаар ажиллаж болно.

6.1. Хувийн хамгаалалт эрхлэх тусгай зєвшєєрлийг аймаг, нийслэлийн цагдаагийн газар /хэлтэс/ олгоно.

6.2. Хувийн хамгаалалт эрхлэх тусгай зєвшєєрєл авахыг хvссэн иргэн аймаг, нийслэлийн цагдаагийн газар/хэлтэс/-т дараахь баримт бичгийг бvрдvvлж єгнє:

6.2.1. тусгай зєвшєєрєл олгохыг хvссэн єргєдєл;

6.2.4. энэ хуулийн 10 дугаар зvйлд заасан сургалтад хамрагдсан болохыг нотолсон баримт бичиг.

6.3. Хувийн хамгаалалт эрхлэх тусгай зєвшєєрєл авахыг хvссэн хуулийн этгээд аймаг, нийслэлийн цагдаагийн газар /хэлтэс/-т дараахь баримт бичгийг бvрдvvлж єгнє:

6.3.1. тусгай зєвшєєрєл хvссэн єргєдєл;

6.3.3. бие хамгаалагч тус бvрийн эрvvл мэндийн тодорхойлолт, тэдгээрийн зєвшєєрєл;

6.4. Аймаг, нийслэлийн цагдаагийн байгууллага єргєдєл, холбогдох материалыг хvлээн авч 30 хоногийн дотор тусгай зєвшєєрєл олгох эсэх асуудлыг шийдвэрлэж, бичгээр хариу мэдэгдэнэ.

6.5.1. хувийн хамгаалалт эрхлэх тусгай зєвшєєрєл хvссэн иргэн энэ хуулийн 5. 2, хуулийн этгээд энэ хуулийн 5.3-т заасан шаардлага хангаагvй;

6.5.2. энэ хуулийн 6.2; 6.3.-т заасан баримт бичиг бvрдээгvй .

7.1. Цагдаагийн байгууллага хувийн хамгаалалт эрхлэх тусгай зєвшєєрлийг дараахь тохиолдолд тvдгэлзvvлнэ:

7.1.1. бие хамгаалагч гэмт хэрэгт холбогдсон бол гэм буруутай болох нь нотлогдох хvртэл ;

7.1.2. хувийн хамгаалалтын байгууллага энэ хуулийн 5.3.; 5.4; 5.5-д заасан шаардлага хангаагvй болох нь тогтоогдсон .

7.2. Бие хамгаалагч гэм буруугvй болох нь шvvхээр тогтоогдсон, хувийн хамгаалалтын байгууллага энэ зvйлийн 1 дэх хэсэгт заасан зєрчлєє арилгасан бол тусгай зєвшєєрлийг сэргээнэ.

7.3.Тусгай зєвшєєрлийг хvчингvй болгох шийдвэр гаргахын ємнє цагдаагийн байгууллага бие хамгаалагч болон хуулийн этгээдийн удирдлагад урьдчилсан сануулга єгч болно. Сануулгад хуулийн ямар заалт зєрчсєнийг тодорхой зааж, гаргасан зєрчлийг арилгах хугацааг заана.

7.4. Дараахь тохиолдолд цагдаагийн байгууллага хувийн хамгаалалт эрхлэх тусгай зєвшєєрлийг хvчингvй болгоно:

7.4.2. бие хамгаалагч гэмт хэрэг vйлдсэн нь тогтоогдсон;

7.4.3. бие хамгаалагч эрх зvйн чадамжгvй болсон;

7.4.4. vйл ажиллагаатай нь холбогдуулан цагдаагийн байгууллагаас тавьсан шаардлагыг удаа дараа биелvvлээгvй;

7.5. Хувийн хамгаалалт эрхлэх тусгай зєвшєєрлийг хvчингvй болгосон цагдаагийн байгууллагын шийдвэрийг хууль бус гэж vзвэл хувийн хамгаалалтын байгууллага болон бие хамгаалагч шvvхэд гомдол гаргаж болно.

8.1. Хувийн хамгаалалт эрхлэх талаар vйлчлvvлэгч болон хувийн хамгаалалтын байгууллага, бие хамгаалагч бичгээр гэрээ байгуулна.

8.2. Энэ зvйлийн 1-д заасан гэрээ байгуулахдаа Иргэний хуульд заасан нийтлэг журмыг баримтлахаас гадна дор дурдсан зvйлийг гэрээнд тусгана:

8.2.2. хувийн хамгаалалтын тєрєл, хэлбэр, гvйцэтгэх ажил, vvрэг, ашиглах техник, тусгай хэрэгсэл;

8.2.5.бие хамгаалагч vvргээ гvйцэтгэх явцад тvvнд учирсан гэм хорыг арилгах нєхцєл.

8.3. Энэ зvйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасан нєхцєлийг хангаагvй гэрээг хvчин тєгєлдєр бус гэж тооцно.

9.1. Хувийн хамгаалалт дараахь тєрєлтэй байна:

9.1.5. vзвэр, vйлчилгээний арга хэмжээний хамгаалалт.

9.2. Бие хамгаалагч болон хувийн хамгаалалтын хуулийн этгээд нь шvvх, прокурор, цагдаа, тагнуул, шvvхийн шийдвэр биелvvлэх зэрэг байгууллагаас бvрэн эрхээ хэрэгжvvлэхэд аливаа саад учруулахыг хориглоно.

9.3. Хувийн хамгаалалтын vйл ажиллагаа явуулах тусгай зєвшєєрєл аваагvй иргэн, хуулийн этгээд энэ зvйлийн 1 дэх хэсэгт заасан vйл ажиллагаа эрхлэхийг хориглоно.

9.4. Хамгаалалтын vйл ажиллагаа явуулж байгаа бие хамгаалагч болон хуулийн этгээд нь нийгмийн дэг журмыг сахиулахад туслалцаа vзvvлэх зорилгоор цагдаагийн байгууллагатай гэрээний vндсэн дээр ажиллаж болно.

10.1 Хувийн хамгаалалтыг биечлэн гvйцэтгэх боловсон хvчнийг бэлтгэх, давтан сургах, мэргэжлийг нь дээшлvvлэх сургалтын агуулга, тєлєвлєгєє болон сургалт явуулах зєвшєєрєл олгох, vйл ажиллагаанд нь хяналт тавих журмыг хууль зvй, дотоод хэргийн болон боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишvvн хамтран батална.

10.2. Энэ зvйлийн 1 дэх хэсэгт заасан сургалтын vйл ажиллагааг иргэн, хуулийн этгээд эрхлэн явуулж болох бєгєєд тvvний vйл ажиллагаанд цагдаагийн байгууллага хяналт тавина.

11.1. Бие хамгаалагчид дор дурдсан vйл ажиллагаа явуулахыг хориглоно:

11.1.1. vйлчлvvлэгчийн зєвшєєрєлгvйгээр тvvний тухай мэдээллийг бусдад дамжуулах;

11.1.2. хувийн хамгаалалт эрхлэх зєвшєєрлийг бусдад шилжvvлэх;

11.1.5. нэг бvрийн тусгай хэрэгслийг бусдад шилжvvлэх;

12.1. Бие хамгаалагчаас тавьсан хууль ёсны шаардлагыг эсэргvvцсэнийг хvч хэрэглэхгvйгээр таслан зогсоох боломжгvй, эсхvл vйлчлvvлэгчийн амь бие, эрvvл мэндэд аюул учруулахаар бvлэглэн довтолсон vед зэвсэггvйгээр тулалдах мэх, дараахь нэг бvрийн тусгай хэрэгсэл хэрэглэж болно:

12.1.2. хvлэг;

12.1.4.нулимс асгаруулагч, амьсгал боогдуулагчаар цэнэглэсэн буу, шvршvvр;

12.2. Хvvхэд болон жирэмсэн болох нь илэрхий мэдэгдэж байгаа хvмvvст нэг бvрийн тусгай хэрэгсэл хэрэглэхийг хориглоно.

12.3. Нэг бvрийн тусгай хэрэгсэл хэрэглэснээс хvний эрvvл мэндэд гэм хор учирсан бол бие хамгаалагч эмнэлгийн яаралтай тусламж vзvvлэх арга хэмжээ авч, холбогдох байгууллага, албан тушаалтанд нэн даруй мэдэгдэнэ.

12.4. Бие хамгаалагч нэг бvрийн тусгай хэрэгсэл, зэвсэггvйгээр тулалдах мэх хэрэглэх, ашиглах зааврыг Улсын ерєнхий прокурор, хууль зvй, дотоод хэргийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишvvн хамтран батална.

13.1. Хувийн хамгаалалтын vйл ажиллагаа хууль тогтоомжид нийцэж байгаа эсэхэд цагдаагийн байгууллага хяналт тавина.

13.2. Цагдаагийн байгууллага энэ зvйлийн 1 дэх хэсэгт заасан эрхээ хэрэгжvvлэхдээ зохих баримт бичиг шаардан гаргуулах, тайлбар авах эрхтэй.

14.1. Хувийн хамгаалалтын тухай хууль тогтоомж зєрчсєн этгээдэд эрvvгийн хариуцлага хvлээлгэхээргvй бол шvvх тvvнд дараахь шийтгэл ногдуулна:

14.1.1. тусгай зєвшєєрєлгvйгээр хувийн хамгаалалтын vйл ажиллагаа эрхэлсэн хувь хvнийг 30000-40000, хуулийн этгээдийг 200000-250000 тєгрєгєєр тус тус торгож, хууль бусаар олсон орлого, техник хэрэгслийг хураах;

14.2. Цагдаагийн байгууллагын эрх бvхий ажилтан хууль тогтоомжийг биелvvлэх талаар цагдаагийн байгууллагаас тавьсан шаардлагыг биелvvлээгvй гэм буруутай бие хамгаалагчийг 10000-30000, хуулийн этгээдийг 200000-250000 тєгрєгєєр торгох шийтгэл ногдуулна.