ХYYХДИЙН ЭСРЭГ ХЭРЭГЛЭХИЙГ ХАТУУ ХОРИГЛОСОН САХИЛГЫН ГАНЦААРЧИЛСАН ЄРЄЄНД ХОРИХ АРГЫГ ХЭРЭГЛЭСЭЭР БАЙНА

НYБ-ын Хvvхдийн Сангийн дэмжлэгтэйгээр єсвєр насны хvvхдийн гэмт хэргийн талаарх “Хууль зєрчсєн хvvхдийн асуудал Монголд” баримт бичгийг Хууль зvй дотоод хэргийн яамнаас боловсруулж гаргасан бєгєєд vvнд хєндєж тавьсан асуудлуудын заримаас нь уншигч та нарт сонирхуулж байна.

Хvvхдийн цагдан хорих тєвvvдэд хvvхдvvд чєлєєт цагийг єнгєрєєж болохуйц огт ашиглагддаггvй жижигхэн анги танхимаас єєр нийтийн єрєє байдаггvй байна. Ийм учраас дараах асуудлуудыг нэн тэргvvнд авч шийдвэрлэх шаардлагтай байна.

• Гяндангийн цоожтой тємєр хаалганы цаана хvvхдvvдийг хяналтгvй єдєржин шєнєжин хорьж байгаа учраас нэг єрєєнд хоригдож байгаа хvvхдvvд бие биенээ дэглэх, доромжлох явдал газар авч байна. Маш бага зайнд огт хийх юмгvй хоригдож байгаа хvvхдvvдийн дунд хурцадмал байдал vvсч зодоон цохион гарах нь олонтаа байдаг байна.
• Єнєєдєр хоригдож байгаа хvvхдvvдэд єрєєнєєсєє дєнгєж 30 минут гарахыг зєвшєєрдєг бєгєєд энэ нь хууль заалтыг зєрчиж байгаагаас гадна олон улсын хэм хэмжээнээс хамаагvй доогуур vзvvлэлт юм.
• Унших болон бусад vйл ажиллагаа явуулахад шаардлагатай байгалийн болон цахилгаан гэрлээр хангадаггvй байна.
• Хvvхдvvдийн дунд бие бялдар болон оюун санааг нь хєгжvvлэх ямар ч ажил зохиодоггvй, утга учир бvхий хийх ямар нэгэн ажил байдаггvй.
• Урьдчилан хорих тєвvvд нь ариун цэврийн наад захын шаардлагыг огт хангадаггvй.
• Зарим урьдчилах хорих байранд хvvхдvvдийг насанд хvрэгчдээс тусгаарлах журмыг сахидаггvй, ялангуяа энэ нь охидын хувьд элбэг гардаг зєрчил.
• Хvvхдvvдийг гэр бvлийн эргэлтээс байнга хязгаарладаг байна.
• Хvvхэд урт удаан хугацаагаар цагдан хоригдохоос vл хамааран тэд боловсрох эрхтэй гэдгийг тэд байнга санах нь чухал.
• Харгалзагч нар хоригдож байгаа насанд хvрээгvй хvний тухай хуулийн заалтыг зєрчин гар буу биедээ авч явж байна.
• Хvvхдийн эсрэг хэрэглэхийг хатуу хориглосон сахилгын ганцаарчилсан єрєєнд хорих аргыг хэрэглэсээр байна.

Урьдчилан хорих тєвvvдэд хоригдож байгаа хvvхдvvдэд эмнэлгийн vйлчилгээний талаар иж бvрэн дvрэм, удирдамжийг боловсруулж гаргахыг зєвлєж байна. Хvvхдийн эрхийн конвенцийн дагуу хvvхдийн эрхийг хvндэтгэн хvvхдvvдтэй хvмvvнлэг харьцах, тэднийг доромжлох, хэрцгий харьцахыг хориглосон заалтыг тусгасан тусгай журмуудыг боловсруулж дагаж мєрдєх хэрэгтэй.

Хvvхдийн эрхийн конвенц болон НYБ-ын удирдамжинд урьдчилан хорих газар хvvхдийг аль болохоор бага хугацаагаар хорьж хєнгєн хэргийг тvргэн шуурхай шийдвэрлэхийг заажээ. Ингэхийн тулд мєрдєн байцаагч хэргийг байцаан шийтгэх ажилтан нарт урьдчилан хориход байгаа хvvхдvvдийн хэргийг хамгийн тvрvvнд авч vзэх тодорхой удирдамж шаардлагатай юм. Одоо vйлчилж байгаа хуулиар хvvхдийг цагдан хорих дээд хугацаа 1 жил байдаг. Тvvнийг багасгах шаардлагатай байна. Олон улсын хэм хэмжээ, Хvvхдийн эрхийн конвенцид багаар тогтоохыг заасан байдаг. Тvvнчлэн Эрvvгийн хуулиар тогтоосон дээд хугацааг сахин мєрдєж тvvнийг хамгийн хvнд тохиолдолд хэрэглэж, харин дээд хугацааг хэм хэмжээ болгож болохгvй гэдэг зарчмыг баримтлах. Прокурор, шvvх нь хvvхдийн хэргийг хараа хяналтандаа авч зєвхєн шаардлагатай гэж vзсэн vед мєрдєн байцаалтын хугацааг сунгадаг байх. Нэг талаас мєрдєн байцаагч, прокурор нар хvvхдийн хэргийг тєгс судлах vvрэгтэй, нєгєє талаас хvvхдvvд ч мєн хэргээ хугацаа алдалгvй шийдvvлж байх эрхийг эдлэх ёстой боловч хамтран гэмт хэрэг vйдэгч нар нь олдохгvй байгааг цагдан хоригдож байгаа хvvхдvvдийн цагдан хорих хугацааг сунгах vндэслэл болгож болохгvй.

Зєвлємж

· Хvvхдийг баривчлах мєн хvvхдийн эсрэг хvч хэрэглэх тухай тусгай заалт бvхий дvрэм журам боловсруулж гаргах

· Захиргааны хариуцлагын тухай хуульд нэмэлт єєрчлєлт оруулахдаа захиргааны зєрчил vйлдсэн хvvхдийг баривчилж цагдан хорихыг хориглох заалтыг оруулах

· Орон гэргvй хvvхдvvдийг тvр албадан саатуулах хуулийг хvчингvй болгож хvvхдvvдийг засан хvмvvжvvлэх vйл ажиллагааны vvрэг, хариуцлагыг нийгмийн ажилтнуудад шилжvvлэх

· Цагдаа, прокурор, шvvгчидийг хvvхдийг баривчлах, цагдан хорих, тэд нарт ял оногдуулах шийдвэр гаргахад нь баримтлах удирдамжийг шинээр боловсруулан хангах, дагаж мєрдvvлэх

· Урьдчилан цагдан хорихын оронд туршилтын журмаар зохицуулах хєтєлбєрvvд, тайлагнах, харгалзан асран хvмvvжvvлэх, засан хvмvvжvvлэх єєр єєр сонголтуудыг боловсруулж хэрэглэх

· Эрvvгийн байцаан шийтгэх хуульд нэмэлт єєрчлєлт оруулж насанд хvрээгvй хvний эрх чєлєєг хязгаарлах арга хэмжээг авахдаа онцгой тохиолдолд хамгийн сvvлчийн шатны арга хэмжээ болгон урьдчилан цагдан хорих тодорхой vндэслэлийг баримтлан ноогдуулах

· Хорих газар байгаа насанд хvрээгvй хvний хэргийг давын ємнє авч vзэж шийдвэрлэж байх ингэхдээ хvvхдийн хэргийг судлаж мєрдєн байцаалтыг цаг хугацаанд нь дvрэм журмын дагуу явуулах

· Урьдчилан цагдан хорих газрын нєхцєл байдлыг Хvvхдийн эрхийн конвенци, НYБ-ын бусад удирдамжийн дагуу сайжруулах

Цагдан хорих газрын ажилтнуудын арга барилын талаар тусгай дvрэм журамтай танилцуулж сургалтанд байнга хамруулах.