Латвийн эрх зvйн туслалцааны туршилт тєсєл

 

Ядуу хvмvvст эрх зvйн туслалцааг vнэ тєлбєргvй vзvvлэх тогтолцоо байгуулах зорилго бvхий  Эрх зvйн туслалцааг vнэ тєлбєргvй vзvvлэх Хєтєлбєр 1999 оны 4 дvгээр сард  хэрэгжиж эхэлсэн. Хєтєлбєр эхний шатанд  эрх зvйн туслалцаа vзvvлэх тухайн vеийн хууль тогтоомж, эрх зvйн шинэчлэл явуулах  шаардлагыг судалсан байна.Тvvнчлэн  Болгарын Хельсинкийн Хорооны явуулсан судалгааны ижилд  нэгэн судалгаанд тулгуурлан Латвийн  тухайн vеийн нєхцєл байдалд vнэлэлт єгсєн аж. Хєтєлбєрийн гуравдахь шатанд Улсын ємгєєлєгчийн албыг байгуулсан байна.

Латвийн Парламент Эрх зvйн туслалцааг Тєрєєс баталгаажуулах тухай хуулийг 2000 оны 3 дугаар сарын 28-нд баталсан бєгєєд уг хууль 2001 оны 1 дvгээр сарын 1-нд хvчин тєгєлдєр мєрдєгдєж эхэлжээ. Шинэ хуулийн дагуу жилийн орлого болон хєрєнгийн хэмжээ нь Латвийн засгийн газраас тогтоосон хэмжээнээс доогуур, олон улсын хуулиар эрх зvйн туслалцаанд vнэ тєлбєргvй хамрагдах ёстой Латвийн иргэд хуулийн тєлєєллийг vнэ тєлбєргvй хийлгэх эрхтэй болсон байна. Хуулийн шаардлагын дагуу эрvvгийн, иргэний болон захиргааны хэргvvдэд эрх зvйн туслалцаа vзvvлдэг болжээ. Тухайн хvний орлогын хэмжээнээс шалтгаалан эрх зvйн туслалцааны vнийг тєрєєс тодорхой шатлалаар хариуцдаг байна. Орон нутгийн засаг захиргааны албадаас санал болгосны дагуу эрх зvйн туслалцааг хувийн ємгєєлєгчид vзvvлдэг. Улсын ємгєєлєгчийн алба зэрэг улсын байгууллага болон хуулийн клиникvvд Хууль зvйн яамнаас баталсан журмын дагуу эрх зvйн туслалцаа vзvvлэх болжээ. Улсын байгууллагууд нь зохих хуулийн дагуу хандиваар санхvvжихээс гадна мєнгєн болон биет хэлбэрийн хандивыг тєрийн болон орон нутгийн захиргааны  байгууллагуудаас авдаг. Yйл ажиллагааны эхний жилд 8 сая орчим латс буюу 200 мянган ам. долларын хандив хуримтлуулахаар тєлєвлєснєєс vзэхэд хєтєлбєрийг  байнга хэрэгжvvлэхэд нэмэлт санхvvжилт шаардлагатай аж. Латвийн Нээлттэй нийгмийн хvрээлэн, Yндсэн хуулийн болон хуулийн бодлогын хvрээлэн хамтран туршилтын журмаар Улсын ємгєєлєгчийн албыг Сиаулиай хотод 5 ємгєєлєгчтэйгээр 2000 оны 3 дугаар сард байгуулсан байна. Улсын ємгєєлєгчийн албыг Сиаулиай ажиллагаагаа эхэлснээс хойш 8 сард гvйцэтгэсэн ажлын vр дvн нь нэлээд урам тєрvvлсэн бєгєєд шvvхийн шатанд хуулийн тєлєєлєл шаардагдсан хэргvvдийн 50 хувийг дээрх 5 ємгєєлєгч гvйцэтгэсэн байна. Гэтэл нийт хэргийн vлдсэн 50 хувьд нь эрхэлдэг ажлынхаа дагуу томилогдсон хувийн 34 ємгєєлєгч ажилласан байна. Урьдчилсан мєрдєн байцаалтын явцад эрх зvйн ємгєєлєл шаардагдсан нийт хэргийн 80 хувьд  нь Сиаулиайн Улсын ємгєєлєгчийн албыг ажилласан. Улсын ємгєєлєгчийн алба бол Латвийн хуульд цоо шинэ ойлголт бєгєєд Тєв болон Дорнод Европын эрх зvйн уламжлалд урд байгаагvй  байгууллага юм. Олон нийтэд тєдийлєн сайн танигдаагvй хэр нь Улсын ємгєєлєгчийн алба Сиаулиай хотын хууль сахиулах тогтолцооны салшгvй хэсэг болсон бєгєєд  Сиаулиайд уг хєтєлбєр хэрэгжсэнээс 8 сарын дараа  шvvгчид, прокурорууд, цагдаагийн мєрдєн байцаагч нартай  ярилцаж  vзэхэд  тэдний хэн нь  хуучин тогтолцоонд эргэж орох талаар  тєсєєлєх ч хvсэхгvй, бvгд л хєтєлбєрийг цаашид vргэлжлvvлэхийг эрмэлзэж байжээ.

I хэсэг.  Тєлбєрийн чадваргvй  иргэдэд хууль зvйн туслалцаа vзvvлж буй єнєєгийн  байдал

Тєлбєрийн чадваргvй  иргэдэд хууль зvйн туслалцаа vзvvлэх тогтолцоо”

Нєхцєл байдлын судалгааны танилцуулга

Хэрэг бvртгэх, мєрдєн байцаах vйл ажиллагаанд цагдаагийн байгууллагаас тєлбєрийн чадваргvй  иргэдийн  ємгєєлvvлэх, хууль зvйн бусад туслалцаа авах эрхийг хангаж буй байдал. 

Шvvх хуралдааны ажиллагаанд шvvхээс тєлбєрийн чадваргvй  иргэдийн 

ємгєєлvvлэх эрхийг хангахад гvйцэтгэх vvрэг

Дээд шvvх

Прокурорын байгууллагын хэрэг бvртгэх, мєрдєн байцаах, ял эдлvvлэх ажиллагаанд  тєлбєрийн чадваргvй  иргэдийн  ємгєєллийн болон хууль зvйн туслалцаа авах эрхийн хэрэгжилтийн хяналт

Улсын Ерєнхий Прокурорын газар 

Тєлбєрийн чадваргvй  иргэдийн  ємгєєллийн болон хууль зvйн туслалцаа авах

эрхийн хэрэгжvvлэхэд Монголын Ємгєєлєгчдийн Холбооны гvйцэтгэх vvрэг

Б. Пvрэвням  Монголын Ємгєєлєгчдийн Холбооны ерєнхийлєгч

Тєлбєрийн чадваргvй  иргэдэд хууль зvйн туслалцаа vзvvлж буй тєрийн бус  

байгууллагын туршлага

Хууль зvйн клиникvvд тєлбєрийн чадваргvй  иргэдэд хууль зvйн туслалцаа vзvvлж

буй байдал  

Н. Туяа, МУИС-ын Хууль зvйн сургуулийн Хvмvvнлэг клиникийн менежер, багш

Тєлбєрийн чадваргvй  иргэдэд хууль зvйн товчоод хууль зvйн туслалцаа тєлбєргvй

vзvvлж буй туршлага

Хууль зvйн товчоо

Насанд хvрээгvй хvмvvст  хууль  зvйн туслалцаа vзvvлж буй байдал

НYБ-ын Хvvхдийн Сан

Гэмт  хэргийн хохирогчдод хууль зvйн туслалцаа vзvvлэх асуудал

Ц. Энхжаргал  Хvчирхийллийн эсрэг vндэсний тєвийн захирал, Хохирогч хамгаалал тєсєл

Хоригдлуудад хууль зvйн туслалцаа vзvvлж буй туршлага

Б.Оюунбадам  Олон Улсын Засан Сайжруулах Холбооны Монголын тєвийн гvйцэтгэх захирал, Эмэгтэйчvvдийн хорих ангийн дарга

           

II хэсэг.           Хууль  зvйн туслалцаа vзvvлэх олон улсын стандарт болон хууль зvйн туслалцаа vзvvлэх  тогтолцооны хэлбэрvvд

 

Хууль зvйн туслалцаа vзvvлэх  тогтолцооны хэлбэрvvд

 

1/  Улсын ємгєєлєх байгууллага

2/  Хууль зvйн туслалцааны зєвлєл

3/  Гэрээгээр  хууль зvйн туслалцаа vзvvлэх

4/  Бусад  хэлбэрvvд

Эдвин Рекош АНУ-ын  Колумбийн Их сургуулийн Олон Нийтийн Ашиг Сонирхлыг хамгаалах эрх зvйн санаачилга байгууллагын гvйцэтгэх захирал

 

III хэсэг  Монголын хууль зvйн туслалцаа vзvvлэх vндэсний тогтолцоог боловсронгуй болгох нь

 

Бvлэг 1. Хууль зvйн туслалцаа vзvvлэх тєрийн тогтолцоо

 /Бvлгийн  даргалагч Ж.Амарсанаа/

Бvлэг 2. Хууль зvйн туслалцаа vзvvлэх тєрийн бус тогтолцоо, ТББ, клиник, хууль зvйн товчоодын  хамтын ажиллагаа

/ Бvлгийн  даргалагч М.Ичинноров/

Бvлэг 3. Насанд хvрээгvй хvмvvст  хууль зvйн туслалцаа vзvvлэх

/НYБ-ын Хvvхдийн сан/

Стефен Д. Вэнс    МННХ-Соросын сангийн гvйцэтгэх захирал