НYБ-ИЙН
УЛС ТЄР БА
ИРГЭНИЙ
ЭРХИЙН
ГЭРЭЭНИЙ 40-Р
ЗYЙЛИЙН ДАГУУ
МОНГОЛ УЛСЫН
ЄРГЄН
БАРЬСАН ТАЙЛАНГ
ХЭЛЭЛЦСЭН НЬ
Хvний
эрхий
хорооны
дvгнэлт
тэмдэглэл
1.
Комисс
Монгол улсын
4 дэх цуврал
тайланг 2000 оны
3-р сарын 22 ба
23-нд
хуралдсан 1825
ба 1826 дахь
хуралдаанаар
хэлэлцэж
дараах
зєвлємжийг гаргалаа[1]:
2.
Хорооноос
Монгол улсын
хууль зvйн
салбарт хийгдсэн
шинэчлэлийн
талаар vнэт
мэдээлэл
агуулсан
дєрєв дэх
тайланг
єргєн барьсанд
сэтгэл
хангалуун
байгаагаа
илэрхийлэхийн
хамт
тєлєєлєгчидтэй
уг тайланг
илэн далангvй
хэлэлцэхийг
урьж байна.
Гэхдээ, Хороо
Гэрээнд
заагдсан
эрхvvдийг
хэрэгжvvлэх талаар
тайлан болон
тєлєєлєгчдєєс
амаар єгсєн
хариултад
мэдээлэл
бvрэн бус
байгаад гvнээ
харамсаж
байна.
Мэдээллийн
энэ бvрэн бус
байдал нь
Хорооноос
Гэрээний
хэрэгжилтийн
нєхцєл
байдлыг
vнэлэх vvргийг
гvйцэтгэх ажлыг
учир
дутагдалтай
болгож байна.
3.
Ардчилсан
институцийг
байгуулах,
Гэрээнд
заагдсан
эрхvvдийг
баталгаажуулах
чиглэлээр
хууль
тогтоомж
батлахад
томоохон дэвшил
гарсныг
Хороо хvлээн
зєвшєєрч
байна.
В. Гол
анхаарал
тавих
асуудлууд ба
зєвлємж
4.
Дотоодын
хуулинд
Гэрээний
статус
тодорхой
бус,
Yндсэн хууль
(10.3 зvйл) доогуур
статустай
хуулиудтай
холбогдуулан
заасан; одоог
хvртэл шvvхийн
vйл
ажиллагаанд
Гэрээний
зvйлvvдтэй
холбогдох
жишээ
тусгагдаагvйг
Хороо
тэмдэглэсэн
болно.
5.
Эмэгтэйчvvдийг
ялгаварлан
гадуурхахын
эсрэг
асуудлууд,
эмэгтэйчvvд
Гэрээнд
заасан эрхvvдийг
(Гэрээний 3, 26-р
зvйлvvд) бvрэн
эдлэх чадваргvй
байгаатай
холбогдсон
асуудлууд
анхаарлын
тєвд vлдэж
байна.
Онцгойлон
анхаарах асуудлууд
гэвэл:
а.
Эмэгтэйчvvдийн
ур чадварын
тvвшин єндєр
байгаа
боловч
тэдний
нийгэмд
эзлэх статус ялангуяа
улс тєрийн
хvрээнд
ерєнхийдєє
бага байна
б.
Найдвартай
бус vр
хєндєлтийн
улмаас гарч байгаа
эхчvvдийн
эндэгдэл, гэр
бvлийн тєлєвлєлтийн
зєвлєгєє,
хангалт
байхгvй
байгаа асуудал
хурцаар
тавигдаж
байна.
в.
Хувийн
хэвшилд
эмэгтэйчvvдийг
ялгаварлан
гадуурхаж
байгаа
асуудал, ажил
олгогчид шvvхийн
ємнє давуу
талтай
байгаа явдал
г.
янхандалтыг
зохион
байгуулж
байгаа хvмvvсийг
шvvх явдал
дутмаг
байгаа болон
эмэгтэйчvvдийг
худалдахтай
тэмцэх vр
нєлєєтэй
арга
хэмжээ
дутмаг
д.
гэр бvлийн
хvчирхийлэл
ихэсч байгаа
болон гэмт
этгээдийг
Эрvvгийн
байцаан
шийтгэх хуулийн
дагуу шvvх
явдал дутмаг
ж.
хvчирхийллийн
гэм бурууг
тооцохдоо
тvvнийг
батлах
шаардлага
з.
Гэр бvлийн
хvчирхийллийг
хэрэгт
тооцохгvй
байгаа явдал
дараагийн
тайланд
эмэгтэйчvvдийн
улс тєрийн
vйл хэрэг, хувийн
ажил эрхлэлт
болон бусад
салбар дахь оролцооны
байр суурийн
талаар илvv
нарийвчилсан
статистикийг
оруулах
ёстой. Мєн
Монголын
эмэгтэйчvvдийн
статусыг
дээшлvvлэх
vндэсний
хєтєлбєрийн
тухай илvv
дэлгэрэнгvй
мэдээлэл
болон
захиргаа,
эмнэлэг,
боловсрол, хууль
зvйн арга
хэмжээгээр
дээр
дурьдагдсан
хvний эрхийн
зєрчилтэй
тэмцэх vйл
ажиллагааны
тухай
мэдээллийг
оруулах
хэрэгтэй. хvчирхийллийн
хэргийг
шvvн таслаж,
иргэдийн нєхєх
олговрыг
бэхжvvлэх
хэрэгтэй.
6.
Тайлан
болон
тєлєєлєгчдийн
амаар єгсєн хариултад
мэдээлэл
дутуу байсны
улмаас Хороо
тус орны
шvvхийн журам
Гэрээний 14-р
зvйлээр
баталгаажсан
эрхтэй
нийцэж
байгаа эсэхийг
хянах
боломжгvй
байсанд
харамсаж
байна.
Дараагийн
тайланд
дараах
мэдээллvvдийг
нарийвчлан
тусгах
хэрэгтэй:
а.
Бага
цалингаас
шалтгаалах
гэх мэт
шvvхийн бие
даасан,
шударга
байдалд аюул
заналхийлэл
байгаа эсэх
б.
Гэрээний 14.3
зvйл, Yндсэн
хуулийн 16.14-т
заасан эрхийг
баталгаажуулах
практик арга
замууд
в. Yндсэн
хуулийн 50.1.1 зvйл
ба Гэрээний
14.5-ын дагуу хуулиар
харъяалуулсан
хэргийг
анхан шатны
журмаар Дээд
шvvхээр хянан
шийдвэрлvvлэх
эрх
7.
Хvний
эрхээ
зєрчvvлсэн
хохирогчид
шvvхээр захирамжлагдсан
(Гэрээний 2.3
зvйл) нєхєн
олговор олж
авах явдлыг
Хууль зvйн
яамны харъяа
Шvvхийн
шийдвэр
биелvvлэх
ерєнхий
газар хангаж
чадахгvй
байгаад
Хороо гvнээ
санаа зовж байна.
Хорооноос
тус улс 2.3 зvйлд
заасны дагуу
Гэрээгээр
заагдсан эрх
нь
зєрчигдсєн
бvх хохирогчид
vр
нєлєєтэйгєєр
нєхєн
олговор
авахыг
баталгаажуулах
vvрэг
хvлээснийг
сануулъя; Тєр
Шvvхийн
шийдвэр
биелvvлэх
ерєнхий
газраас ийм
нєхєх олговор
олгох явдлыг
хангах
хэрэгтэй.
8.
Хэргийг
шvvхээс ємнє
хорьж
саатуулах
талаар Хороо
гvнээ санаа
зовж байна;
тайлан болон
тєлєєлєгчдийн
хариултад
дараах
асуудлууд
хангалттай
бус байна:
а.
Барьцаагvйгээр
хорьж
саатуулах
vндэслэл
б.
Цагдаагаас
хорьж
саатуулж
байгаа нєхцєл
байдал
в.
Цагдаагаас
хоригдогчийн
эрхийг
зєрчсєн
тохиолдолд
нєхєх
олговор
олгох
г. 26
сар хvртэл
хорьж
саатуулсан
хугацаааны тухай
статистик
ж.
Ерєнхий Прокуророос
хоригдогчийн
нєхцєл
байдал, хорих
хугацаа,
хэрэгцээнд
тавих
практик
хяналтын
хэмжээ
(Гэрээний 9-р
зvйл)
Тус улс
ийм
асуудлуудыг
хянах
найдвартай механизмыг
бий болгох,
хоригдогчдын
Гэрээгээр
заагдсан эрх
зєрчигдсєн
тохиолдолд
олгох нєхєн
олговорын
тухай
саналыг яаралтай
боловсруулахын
хамт Хорьж
саатуулах
тухай
хуулийг (1999)
Гэрээний 9.3,4
зvйлтэй
нийцvvлэн
хянан vзэх
хэрэгтэй. Тус
улс
дараагийн тайланд
хvнийг
захиргааны
vйлдлээр
хорьж сатуулах
vндэслэл,
тэдгээрт
олгох нєхєн
олговорын
талаар нарийвчлан
тусгах
хэрэгтэй.
9.
Тайлангийн
хугацаанд
зарим
хоригдол тураалаас
болж нас
барсан
мэдээллийг
аваад Хороо
маш их сэтгэл
зовниж байна.
Yvнтэй холбогдуулж,
бvх хоригдлыг
хоолоор
хангах талаар
хууль болон
практикт
хийгдсэн
єєрчлєлтийг
талархан
хvлээж авч
байна.
Гэхдээ, Хороо
хоригдогсдын
хvмvvнлэг
нєхцєл
байдал, тухайлбал
цаг алдалгvй
эмнэлгийн
тусламж
vзvvлэх, ариун
цэвэр,
хоригдлуудад
оногдох
талбайны
талаар
(Гэрээний 10-р
зvйл) санаа
зовж байна.
Шоронгийн
нєхцєл
байдлыг
сайжруулж,
хоригдогсдын
эрvvл мэндэд
шорон
хохирол
учруулахгvй
байх явдлыг
хангах,
хорихоос єєр
тєрлєєр
шийтгэх
алхмуудыг
хийх;
дараагийн
тайланд
хоригдлууд
гомдлоо яаж
илэрхийлэх
болон цорын
ганц нєхєх
олговор
болох дахин
шvvлтийн
талаар тусгах
хэрэгтэй.
10. Цаазаар
авах ял оноох
хvн болон
гэмт хэргийн
категорийг
Хороо
тэмдэглэсний
хамт Дээд шvvх
болон
Ерєнхийлєгчєєс
олон цаазаар
авах ялыг
насаар нь
хорих ял
болгон
хєнгєвчилснийг
(Гэрээний 6-р
зvйл)
талархан
хvлээн авч байна.
Тус улс
цаазаар авах
ялыг байлгах
шаардлагын
талаар дахин
тунгаахыг
хvсч байна.
11. Yндсэн
хууль болон
Онцгой
байдлын
тухай хуульд
Гэрээний 4-р
зvйлд заасан
эрхийг бvрэн
хамгаалахаар
нэмэлт
оруулах
хэрэгтэй.
12. Тєлєєлєгчдийн
дурьдсан
хязгаар
нутгийн хvн
амд тулгарч
байгаа
асуудлын
талаар Хороо
сэтгэл
зовниж байна
(Гэрээний 26-р
зvйл)
Хєдєєгийн
иргэд хотын
иргэдийн
нэгэн адил
боловсрол,
эмнэлэг
болон тєрийн
бусад vйлчилгээг
ижил тэгш
хvртэх явдлыг
хангах хvчин
чармайлт
хийгдэх
ёстой.
13. Хороо
шашин ба
итгэл
vнэмшлийн эрх
чєлєєний
тухай
нарийвчилсан
мэдээлэл
байхгvй байгаад
харамсал
илэрхийлэхийн
зэрэгцээ Тєр
ба шашны харилцааны
тухай
хуулийн
зарим зvйл
Yндсэн хуульд
vл нийцэж
байгаа тухай
Yндсэн хуулийн
Цэцийн 1994 оны 1
сарын 12-ны
шийдвэрийг
тэмдэглэж
байна.
Дараагийн
тайланд тус
улс Yндсэн
хуулийн Цэцийн
шийдвэрийн vр
нєлєє,
Буддизмд
давуу тал
олгосноос
гарах vр
дагавар,
шашин, итгэл vнэмшлийн
талаарх
хууль болон
практик дахь
ерєнхий
дэглэм болон
Гэрээний 18-р
зvйлтэй бvрэн
нийцэх
байдлын
талаар
нарийвчилсан
мэдээллийг
тусгах
хэрэгтэй.
14. Хэд
хэдэн
vндэсний
цєєнх
байсаар байтал
зєвхєн
Хасагийг
угсаатан,
шашин болон хэлний
цєєнх хэмээн
тодорхойлж
27-р зvйлд заасан
эрхийг эдлэх
эрхтэй гэж
заасныг
Хороо тэмдэглэж
байна.
Тус
улс Гэрээний
27-р зvйлийн
дагуу бvх
vндэсний
цєєнхийн
эрхийг
хангах
ёстой.
Г.
Гэрээний
тухай
мэдээллийг
тараах
15. Гэрээний
текст болон
Протоколыг
олон тvмэнд
єргєнєєр
таниулах
хэрэгтэй. Мєн
Гэрээ нь
шvvхээр нєхєх
олговор
гаргуулах,
Протокол нь
Хvний эрхийн
хороонд
хандах
боломжийг олгоно
гэдгийг
тайлбарлаж
єгєх
хэрэгтэй.
Тус улс хvний
эрхийн
боловсролын
ач холбогдлыг
анхаарах; хот
суурингаас
гадна оршин
суугчид
болон бичиг
vсэггvй хvмvvст
ийм боловсрол,
мэдээллийг
радио,
мэдээллийн хэрэгсэл
зэрэг зохих
аргаар хvргэх
хэрэгтэй.
Тайланг
бэлтгэх
талаар
Хорооноос
гаргасан
шинэ
удирдамжийг
(CCPR/C/66/GUI/Rev.1) тус улс
анхаарах хэрэгтэй.
Тав дахь
тайланг уг
удирдамжийн
дагуу
бэлтгэж 2003 оны 3
сарын 31-ний
дотор єргєн барих
шаардлагатай. Тvvнд
дvгнэлт зєвлємжийг
vр
нєлєєтэйгєєр
хэрэгжvvлэхэд
авсан арга
хэмжээг
заахад
тусгайлан
анхаарах хэрэгтэй.
Энэхvv дvгнэлт
зєвлємж ба
дараагийн
тайланг
Монголд
єргєнєєр
тvгээхийг
Хорооноос
хvсэлт болгож
байна.