Г. ДАЛАЙЖАМЦ: “2004 оны Хvний эрхийн олон улсын бага хурлыг Монголд хийхийг vгvйсгэхгvй”

 

Хvний эрхийн vндэсний комиссын гишvvн ноён Г. Далайжамц,  Копенгаген хотод болсон Хvний эрхийн vндэсний байгууллагуудын 6-р бага хурал,  Женевийн 58- р чуулганд тус тус оролцоод ирсэнийх нь дараа бид уулзаж ярилцсан юм.

 

-         Эдгээр хурлын ач холбогдол юу байв? Монгол улсын хvний эрхийн vндэсний байгууллагыг тєлєєлж илтгэл тавьсан уу?

-         Хоёр том олон улсын хурал чуулганд оролцоод ирлээ. Нэг нь Хvний эрхийн vндэсний байгууллагуудын 6-р бага хурал Копенгаген хотноо 2002 оны 4 сарын 11-13-ны єдрvvдэд болсон юм. Энэхvv бага хурал дээр  хvйс, арьс vндсээр ялгаварлан гадуурхахыг эцэс болгох тэмцэлд хvний эрхийн vндэсний байгууллагуудын vйл ажиллагаа хэрхэн чиглэгдэж байгаа, ямар туршлага хуримтлуулж байгаа талаар оролцогч улсууд илтгэл тавьж ярилцсан. Тодорхой хvний эрхийн чиглэлд ялгаварлан гадуурхалт, єєрєєр хэлбэл, хєдєлмєр, эдийн засаг, нийгэм соёл, боловсролын тvвшинд  ялгаварлан гадуурхах явдал ямар байгаа, энэ тал дээр хvний эрхийн vндэсний байгууллагууд хэрхэн тэмцэх вэ гэдэг талаар ярилцсан. Энэ хуралд Ази Номхон далай, Африк, Америк болон Европын бvсийн орнууд оролцсон. Миний тухайд гэвэл Женевийн чуулганы гол гол салбар хуралдаанд оролцож, Дэлхийн хvний эрхийн vндэсний байгууллагуудын зохицуулах хорооны хуралдаанд Монголын хvний эрхийн байгууллагыг тєлєєлж vг хэлэх боломж олдсон юм. 2002 оны 4 сарын 15-20-ны єдрvvдэд болсон Женевийн энэ чуулганы онцлог гэвэл vvнд хvний эрхийн vндэсний байгууллагууд, засгийн газар болон хvний эрхийн тєлєє тєрийн бус байгууллагуудаас бvрдсэн нэгдсэн болон салбар хуралдаануудаар цагаачлал, тахир дутуу иргэд, хvvхэд, эмэгтэйчvvдийн хvний эрхийн асуудлыг єргєн хvрээнд хэлэцсэн явдал юм.

-         Хурлаас танд цаашид юу хийх талаар шинэ санаанууд тєрсєн гэж бодож байна?

-         Манайд арьс vндсээр ялгаварлан гадуурхах явдал бага байдаг ч ялгаварлан гадуурхахын хор холбогдлыг иргэддээ, ялангуяа залуучуудад таниулан сурталчлах тал дээр тодорхой хэмжээнд ажил зохиох нь зvйтэй юм байна гэж бодогдсон. Энэ нь энэ тєрлийн ялгаварлан гадуурхалтаас урьдчилан сэргийлэх ач холбогдолтой юм. Эдгээр хурлуудад оролцох явцдаа Дани, Швед, Ємнєд Америкийн зарим орнуудын хvний эрхийн vндэсний байгууллагынхантай уулзаж ярилцан, туршлагаас нь суралцлаа. Шведийн их сургуультай хамтран хvний эрхийн сургалт зохион байгуулах талаар ярилцлаа. Хvний эрхийн олон улсын бага хурлыг 2004 онд Азид зохион байгуулах юм байна. Yvнтэй холбогдуулан энэхvv бага хурлыг Монголд ч хийж болох юм гэдэг талаар бас ярилцсан.

-         Танд аль орны хvний эрхийн vндэсний байгууллагын туршлага илvv санагдав?

-         Дани, Шведийн хvний эрхийн байгууллыгуудын хvний эрхийн сургалтын систем нь маш сайн бєгєєд энэ талаар бид тэдэнтэй хамтран ажиллах сонирхолтой байгаа. Шинэ Зеланд улсын хvний эрхийн vндэсний байгууллага нь тєрийн бус байгууллагуудтайгаа хамтран ажилладаг баялаг туршлагатай юм билээ. Бид мєн тэдэнтэй энэ талаар хамтран ажиллахаар ярилцсан байгаа.

-         Танд баярлалаа.