Радио
сvлжээ гэж юу вэ?
Author:
Ulzii (i386) (contact)
Ulaanbaatar.
June
25, 2003
ISM
давтамжийн зурвас (900MHz ба 2.4GHz)
Аливаа орон нутаг бvрд радио долгионыг ашиглах заавар ба хууль,
зохицуулах байгууллагууд байдаг. Хойд Америкад FCC (Federal
Communications Commission), европод ETSI (European Telecommunication
Standart Institute) гэх мэт. Эдгээр зохицуулах байгууллагууд
бvх радио давтамжийн хэрэглээг хувиарлаж оноож өгдөг: телевизийн
ба радио өргөн нэвтрvvлэг, холбоо, арми... Товчоор хэлбэл та
ямар нэгэн давтамжийн зурвас ашиглахын тулд архитектураа бvртгvvлээд
хэрэгтэй давтамжийн зурвасаа худалдаж (тvрээсэлж) авах шаардлагатай.
Гэхдээ зарим нэг тодорхой шалтгааны улмаас зарим давтамжийн
зурвасыг vнэгvй хэрэглэхийг зөвшөөрдөг. Эдгээрийн нэг болох
хамгийн их хэрэглэгддэг нь ISM (Industrial -900-928 MHz, Scientific-2.4-2.4835GHz,
and Medical-5.725-5.85 GHz-ын давтамжийн зурвасууд (FCC 15.247))
зурвас гэж нэрлэгддэг 900MHz ба 2.4 GHz –ийн давтамжийн зурвас
юм. Эдгээр зурвасын гол онцлог нь unlicensed буюу эрх авах ба
бvртгvvлэх шаардлагагvйгээр чөлөөтэй хэрэглэх боломжтойд оршино.
Гэхдээ давхардах буюу давтамжийг хортойгоор хэрэглэхээс зайлсхийхийн
тулд уг давтамжийг хэрэглэх дvрэм журам байдаг. Эдгээрт дамжуулах
чадлын дээд хэмжээг зааж, цацах зурвасын хязгаараас хэтрэхгvй
(зэргэлдээ давтамжид нөлөөлөхгvйн тулд) байх гэх мэт шаардлагууд
байдаг. 900 MHz зурвасыг европын улсууд ба манай оронд GSM (Global
System for Mobile Communications) хөдөлгөөнт холбооны системд
хэрэглэдэг учир ихэнх орнуудад 2.4 GHz - 2.48 GHz-ийн хооронд
80 MHz ийн зурвасыг радио сvлжээнд ихэвчлэн хэрэглэдэг. Энэ
зурвасыг чөлөөтэй vлдээх шалтгаан олон байдаг ч усны молекул
ба бичил долгионы зуухнуудаас гадна радио сонирхогч нарт муу
зурвас (нөхцөл муу байх тусам чанар сайжирна:) )vлдээх шаардлага
нөлөөлсөн байх гэж бодож байна.))
(Бичил
долгионы зуух 2.4GHz давтамжаар ажиллаж уг радио зурваст хvчтэй
нөлөөлдөг)
Дээш
эхлэлд нь очих
IEEE
802,11 (Wireless Local Area Network)
IEEE 802,16 (Broadband Wireless Access)
IEEE802.11-ын
архитектур
Радио сvлжээний vндсэн бэрхшээл бол төхөөрөмжvvд нь хоорондоо
зохицдог ethernet шиг цор ганц стандарт байдаггvй. Бараг vйлдвэрлэгч
бvр өөрийн гэсэн стандартыг гаргаж ирдэг бөгөөд эдгээр нь хоорондоо
зохицож ажилладаггvй. Иймээс vйлдвэрлэгчид нэг стандарт гаргаж
ирэх шаардлагын улмаас IEEE-д нийлж Radio LAN-д зориулсан IEEE
802.11 стандартыг гаргаж ирсэн.
Ингээд vйлдвэрлэгч бvр өөрийн технологи ба төхөөрөмжийн онцлогыг
энэ стандартад хамруулж төхөөрөмжид нь оруулахыг оролдож эхэлсэн.
Vvний улмаас стандартыг боловсруулж дуусгах явц илт удааширав.
За тэгээд энэ бvхний дараа 802.11 стандарт нэг MAC протокол
ба 3 физик тvвшний давхаргыг тодорхойлж өгсөн:
Холболт буюу топологийн хоёр горимтой
- Бие даасан (ad hoc)
- Infrastructure
МАС протокол нь
- Point coordination бvхий CSMA/CA
Физик тvвшний давхарга нь
- Frequency Hopping - зөвхөн 1 Mb/s
- Direct Sequence - 1 ба 2 Mb/s
- Infrared
(эрс ялгаатай гурван физик тvвшин агуулсан стандарт)
Тvvнээс хойш 802.11-ийг өргөтгөж 802.11b гаргаж ирсэн:
- Frequency Hopping - 2 Mb/s
- Direct Sequence - 5.5 ба 11 Mb/s
MAС
нь тvгээх горим (distributed mode-CSMA/CA) ба чиглvvлэх горим
(coordinated mode-polling mode) гэсэн ажиллагааны хоёр vндсэн
стандартыг агуулсан. 802.11 мэдээж МАС тvвшний дахин дамжуулалт
ба RTS/CTS, мөн хэсэглэлт (fragmentation) ашигладаг. Албан бусаар
эрчим хvч хэмнэх онцлогуудыг оруулах шаардлагыг мөн тусгагдсан
байдаг. 802.11 МАС протокол мөн бvртгэлийн баталгаажуулалт ба
кодчилол (WEP-RC4 40 бит, зарим vйлдвэрлэгчид 128 битийн RC4-г
санал болгох болсон)-ыг агуулдаг. Нөгөө талаас 802.11-д жижигхэн
орчины (multirate, roaming, inter AP communication...) хэрэглээг
тодорхойлж өгөөгvй байсан. Зарим 802.11 бvтээгдэхvvнvvд өөрийн
нэмэлт технологи (bit-rate-ын тохируулалт, нэмэлт модуляцлах
схем, чадалтай кодчилол) ашиглаж байсан нь зарим vед уг стандартад
нэмэгдэхгvй байх явдал байсан.
Ихэнх vйлдвэрлэгчид өмнөх бvтээгдэхvvнvvдтэй нь зохицуулах шаардлагын
улмаас 802.11 бvтээгдэхvvнvvдийг маш удаан хийж байсан учир
1997 оны 9 сард 802.11 стандартыг боловсруулж дууссан. Зарим
кодчилол ба эрчим хvч хэмнэх албан бус онцлогуудыг бvтээгдэхvvн
нь гарсанаас хойш сарын дараа судалж нэмж байв.
Эдгээр
онцлогуудыг бэлэн болгосоны дараа шаардлагад тохирсон бvтээгдэхvvнvvд
гарч ирсэн. Vvний дараах бас нэг бэрхшээл нь vйлдвэрлэгчид 802.11
стандартад нийцvvлэн бvтээгдэхvvнээ vйлдвэрлэж байсан ч бvтээгдэхvvн
нь ижил физик тvвшин, ижил дамжуулах хурд, ажиллагааны горим
нь ижил байж хоорондоо нийцэж ажиллах ёстой. Ингээд vйлдвэрлэгчид
бvтээгдэхvvнээ шалгах ба ажиллааг нь тохируулах лаборатори судалгааны
ажилд нэгдэн стандартаа шинэчлэв.
Дээш
эхлэлд нь очих
802.11-b
ба 802.11-a (5 GHz-ийн 802.11)
802.11 –ийг хэрхэн хийх талаар 7 (?) жил цэц булаацалдсаны эцэст
5GHz ба 2.4 GHz дээр шинэ стандартыг бий болгосон. Энэ хоёр
стандарт хоюулаа 802.11 МАС-ийг бvрэн өөрчлөөгvй зөвхөн физик
төвшний хувьд ялгаатай.
Дээш
эхлэлд нь очих
802.11-a
(5 GHz-ийн 802.11)
UNII дамжуулах зурвасыг ашигласан OFDM технологи дээр суурилан
анх 1999 оны зун стандартчилагдсан,.
OFDM физик тvвшин нь HiperLan II-н физик тvвшинтэй ойролцоо,
20 MHz өргөнтэй суваг дээр 52 дэд зөөгч давтамж ашиглах ба 6
12 24 Mb/s, албан бус 9 18 36 48 54 Mb/s-ийн бит дамжуулах хурдтай.
Худалдаанд нэг ч бvтээгдэхvvн гаргаагvй (1999-10. Wireless.
Online Wireless letter)
Vvний дараа нэг их удалгvй Direct Sequency-ийн физик тvвшнийг
өөрчлөн 802.11 b (802.11 HR) стандартыг гаргаж ирсэн. Зорилго
нь 2.4 GHz-ийн зурвасыг ашиглах хугацааг уртасгах явдал бөгөөд,
2.4 GHz дээр ажилладаг төхөөрөмжvvдэд шинэчлэл хийж ашиглах
боломж гаргаж өгсөн. өгөгдөл дамжуулах хурд нь 5.5 ба 11 Mb/s.
Дээш
эхлэлд нь очих
M.A.C.
| Хандах
механизм |
Basic
access mechanism |
| Хэсэглэлт |
Fragmentation |
| Хувиргалт
(нууцлалт) |
Еncryption |
| •
MAC Layer Management |
| Синхрончлол |
Synchronization |
| Эрчим
хvчний зохицуулалт |
Power
management |
| Тэнvvчлэх
(нvднvvдийн хооронд шилжих) |
Roaming
|
| Physical
Layer Convergence Protocol (PLCP) |
| Физик
төвшнийг тодорхойлох |
PHY-specific |
| Сувгийг
хянах |
CCA
signal (CarrierSense) |
| Physical
Medium Dependent Sublayer (PMD) |
| Модуляцлах
ба кодлох |
Modulation
and Encoding
PHY Layer Management |
| Сувгийг
сонгох |
Channel
tuning |
| Физик
тvвшний vзvvлэлтийг хянах |
PHY
MIB
Station Management |
|
MAC ба физик тvвшний уялдааг зохицуулах |
Interacts
with both MAC & PHY Management |
| |
|
Дээш
эхлэлд нь очих
IEEE
802.11-ын Физик тvвшин
a.Frequency
Hopping Spread Spectrum (Давтамжийн vсрэлттэй тархац)
-
1 Mbit/s. 2 тvвшний FSK (Frequency Shift Keying) модуляц
-79 суваг дээр шилжилт хийнэ. 1 сувгийн өргөн нь 1 MHz = 79MHz
b.Direct Sequence Spread Spectrum (Шууд дараалал
бvхий тархац)
-
1 Mbit/s - DBPSK (Differential Binary Phase Shift Keying)
модуляц
-
2 Mbit/s - DQPSK (Differential Quadrature PSK) модуляц
-11 хэсэг Barker-ийн дараалал ашиглана. Cувгийн өргөн нь 22MHz
-
3. Infrared. (Хэт улаан туяа)
1 Mbit/s - 16-PPM (16 байрлалтай Pulse Position Modulation)
2 Mbit/s - 4-PPM.
- 850 nanometer-с 950 nanometer-н зурвас. Практикт сvлжээнд
бараг хэрэглэдэггvй (зөвхөн 2 PC-г ойрхон зайд холбох буюу IR
төхөөрөмжvvдтэй холбоход хэрэглэдэг. хамрах хvрээ нь 10 орчим
метр)
MAС
нь дээр дурдсанаар тvгээх горим (distributed mode-CSMA/CA) ба
бие даасан горим (coordinated mode буюу polling mode) гэсэн
ажиллагааны хоёр vндсэн стандартыг агуулсан. 802.11 мэдээж МАС
тvвшний дахин дамжуулалт ба RTS/CTS, мөн хэсэглэлт (fragmentation)
ашигладаг. Албан бусаар эрчим хvч хэмнэх онцлогуудыг оруулах
шаардлагыг (хөдөлгөөнт зангилаануудад зориулж) мөн тусгасан
байдаг. 802.11 МАС протокол мөн бvртгэлийн баталгаажуулалт ба
кодчилол (WEP-RC4 40 бит, зарим vйлдвэрлэгчид 128 битийн RC4-г
санал болгох болсон)-ыг агуулдаг. (одоохондоо тvvх ярьж байгаа
шvv. Хэн нэгэн сонирхох байх гэж бодлоо)
Эдгээр онцлогуудыг бэлэн болгосоны дараа шаардлагад тохирсон
бvтээгдэхvvнvvд гарч ирсэн. Vvний дараах бас нэг бэрхшээл нь
vйлдвэрлэгчид 802.11 стандартад нийцvvлэн бvтээгдэхvvнээ vйлдвэрлэж
байсан ч бvтээгдэхvvн нь ижил физик тvвшин, ижил дамжуулах хурд,
ажиллагааны горим нь ижил байж хоорондоо нийцэж ажиллах ёстой.
Ингээд vйлдвэрлэгчид бvтээгдэхvvнээ шалгах ба ажиллааг нь тохируулах
лаборатори судалгааны ажилд нэгдэн стандартаа шинэчлэв. Гэвч
энэ нь ердөө л 1 ба 2Mb/s хурдтай байсан болохоор 5Ghz зурвасыг
ашиглан илvv өндөр хурдаар дамжуулах боломжийг судалж боловсруулж
эхэлсэн (HiperLan ба 5 Ghz-ийн 802.11). Гэвч 2.4 Ghz-с 5 Ghz-рvv
шилжих шилжилт нь бvх зангилаа (төхөөрөмж)-vvдийг солих шаардлагыг
гаргаж ирсэн (ашиглах давтамжийн хувьд ялгаатай учир шинэ модем
шаардлагатай). Иймээс зохион бvтээгчид (гол төлөв Harris ба
Lucent) судалгааны явцад 2.4 Ghz-ийн төхөөрөмжvvдийг Spread
Spectrum зарчмаар 5 Mb/s ба 11 Mb/s системд ашиглах аргыг олсон.
Lucent фирм PPM (Pulse Position Modulation) буюу байрлалаар
модуляцлах энгийн шийдэлийг ашиглан өөрийн бvтээгдхvvнvvдэд
(5Mb/s ба 10Mb/s) хэрэглэж эхэлсэн. Энэ нь Direct Sequence модемд
ашиглагдан код шилжvvлэх vйлдэл хийдэг бөгөөд, байрлал бvр хэд
хэдэн битийг тайлах (encode) чадвартай. PPM нь маш энгийн хялбар
боловч vзvvлэлт багатай.
Harris харин MBOK (M-ary Bi-Orthogonal Keying) технологийг ашиглан
5.5 Mb/s ба 11 Mb/s хурдаар мэдээлэх дамжуулах боломжийг олсон
нь PPM-с технологийн хувьд илvv ярвигтай ч vнэ ба чанарын хувьд
хавьгvй дээр болж чадсан.
Энэ хоёр хоюулаа 802.11 стандартад нийцэж байсан боловч системд
сонгож хэрэглэсэнгvй. Харин тэд хоорондоо тохиролцон CCK (Complementary
Code Keying) гэсэн өөр модуляцлах техникийг боловсруулан 802.11
HR системд ашиглахыг FCC-р зөвшөөрvvлэн 1999 оны 9-р сарын 16-нд
802.11-ийн энэ сайжруулсан хувилбарыг гаргаж батлуулж IEEE 802.11
High Rate гэж нэрлэсэн. Энэ нь өмнөх 802.11-с илvv өндөр хурдтай
өгөгдлийг дамжуулах боломжийг хангаж өгжээ. IEEE 802.11 HR нь
2.4GHz дээр 11Mb/s ба 5Mb/s өгөгдөл дамжуулах хурдтай (CCK модуляц),
оригинал 802.11 DS системд зохицож (PSK, FSK модуляц) ажиллах
чадвартай.
802.11-b ба 802.11-a (5 GHz-ийн 802.11)
802.11 –ийг 5GHz ба 2.4 GHz дээр өргөтгөж гарч ирсэн стандарт.
Энэ хоёр стандарт хоюулаа 802.11 МАС-ийг бvрэн өөрчлөөгvй зөвхөн
физик төвшний хувьд ялгаатай.
802.11-a (5 GHz-ийн 802.11) - UNII дамжуулах зурвасыг (5GHz)
ашиглан OFDM технологи дээр суурилан анх 1999 оны зун стандартчилагдсан.
OFDM-ын физик тvвшин нь HiperLan II-н физик тvвшинтэй ерөнхийдөө
төстэй, 20 MHz өргөнтэй суваг дээр 52 дэд зөөгч давтамж ашиглах
ба 6, 12, 24 Mb/s, албан бус 9, 18, 36, 48, 54 Mb/s-ийн бит
дамжуулах хурдтай.
802.11b (IEEE802.11HR) - 802.11-ийн физик тvвшнийг өөрчлөн гаргаж
ирсэн. Давтамжийн зурвас хэвээрээ - 2.4GHz. Тодруулж хэлбэл
өгөгдөл дамжуулах өндөр хурдыг шинээр модуляцлах аргыг боловсруулж
гаргаж авсан.
Frequency Hopping - 2 Mb/s 4 тvвшний FSK
Direct Sequence - 5.5 ба 11 Mb/s DQPSK (+CCK)
Зорилго нь 2.4 GHz-ийн зурвасыг ашиглах хугацааг уртасгах явдал
бөгөөд, 2.4 GHz дээр ажилладаг төхөөрөмжvvдэд бага зэргийн шинэчлэл
хийж ашиглах боломж гаргаж өгсөн.
Дээш
эхлэлд нь очих
HiperLan
HiperLan –ы зарчим нь 802.11-c хамаагvй эсрэг. Энэ стандартыг
ETSI-ийн судалгаа шинжилгээнийхэн ямар нэгэн том vйлдвэрлэгчидийн
дэмжлэггvйгээр бий болгосон болохоор өмнөх бvтээгдэхvvнvvдээс
эрс ялгаатай. Энэ стандарт нь бvтцийн хувьд маш энгийн, зарим
дэвшилтэт онцлогыг ашигласан бөгөөд бvр 1996 оны зун баталгаажуулчихсан
байсан.
Эхний онцлог давуу тал нь Hiperlan өөртөө зөвшөөрөгдсөн зурвас
(5.1GHz-5.3GHz, зөвхөн европод) дээр ажилладаг ба Spread Spectrum-ийг
агуулдаггvй. Таван байнгын сувагтай, дамжуулах хурд нь 23.5
Mbs
Протокол
нь CSMA/CA дээр суурилсан багцын хугацаа ба урьтамжийн хувилбар,
MAC тvвшний дахин дамжуулалтыг ашигладаг. Кодчилол ба эрчим
хvч хэмнэх системvvдийг протоколдоо тусгаж өгсөн. Hiperlan-ы
нэг олзуурхууштай онцлог нь (өндөр хурдаас гадна) ad-hoc чиглvvлэлт
хийх чадвар юм: хэрэв таны дамжуулах гэж буй мэдээллийн хvлээн
авагч таны зурвасаас гарсан байсан ч та хоёрын завсар байгаа
зангилаанууд (computer) автоматаар тvvн рvv таны өгөгдлийг чиглvvлэлт
хийж чадна.
Hiperlan нь бvрэн ad-hoc систем бөгөөд ямар нэгэн тохируулга
ба төв удирдах систем шаардлагагvй.
Hiperlan стандартын гол дутагдал нь бодит isochronous (хугацаа
тэнцvvлэх..?) vйлчилгээг хангадаггvй, хандах цэгийн механизмыг
бvрэн тодорхойлох боломжгvй, том хэмжээний газар vйлчлэх чадваргvйд
оршино. Мөн багцын header нь том хэмжээтэй. Тавигдах шаардлага
өндөр, протокол нь нарийн (ярвигтай), бас vйлдвэрлэлийн өртөг
өндөр (vнэ өндөр).
Дээш
эхлэлд нь очих
HiperLan
II
HiperLan II зарчим ба бvтэц нь HiperLan-саа бас л хамаагvй эсрэг.
Эхний HiperLan ad-hoc сvлжээнд тулгуурлагдаж хийгдэж байсан
бол хоёр дах HiperLan нь infrastructure ба утасгvй тvгээх систем
(wireless distribution systems) дээр тулгуурлаж зохиогдсон.
Ганц төсөөтэй тал нь ETSI (Broadband Radio Access Network group)-р
тодорхойлогдсон, европод зөвшөөрөгдсөн 5 GHz (5.4GHz-5.7GHz)
зурвас дээр ажилладаг шаардлага өндөр, протокол нь нарийн (ярвигтай),
бас vйлдвэрлэлийн өртөг өндөр (vнэ өндөр).
HiperLan
II нь OFDM модуляц дээр тулгуурласан анхны стандарт юм. Дэд
зөөгч бvр ялгаатай модуляцаар модуляцлагдах (FEC-ийн дараалал
нь ялгаатай мушгирсан “convolutional”-код ашиглана) ба өгөгдөл
дамжуулах хурд нь өөрчлөгддөг (6, 9, 12, 18, 27 ба 36 Mb/s,
54 Mb/s). Сувгийн өргөн нь 20 MHz: өгөгдөл дамжуулах 48 OFDM
зөөгч, тусгай дохионы 4 нэмэлт зөөгч (нийтдээ 312.5кHz-н завсартай
52 зөөгч) давтамжуудаас бvрдэнэ.
HiperLan II нь Wireless ATM систем бөгөөд, МАС протокол нь нөөц
слоттой төвлөрсөн чиглvvлэлт бvхий TDMA бvтэцтэй. Слот бvр тогтмол
54 байт payload (багцын хэмжээ)-тай, мөн MAC нь SAR (Segmentation
And Reassembly-том хэмжээний багцуудыг 54 байт хэмжээтэй нvднvvдэд
хуваана) ба ARQ (Automatic Request - MAC тvвшний дахин дамжуулалт)-ыг
хангаж өгдөг. Өөрөөр хэлбэл логик коммутатортай.. Мөн тvvнчлэн
эрчим хvч хэмнэх ба нууцлалын онцлогуудыг тусгаж өгсөн байдаг.
HiperLan II нь ATM vvрvvдийг зөөх, мөн IP багцууд, Firewire
багцууд (IEEE 1394), ба digital voice (хөдөлгөөнт холбооны)-ыг
дамжуулахад зориулж нэмэлт агуулгатай зохион бvтээгдсэн. HiperLan
II-ын гол давуу тал нь vйлчилгээний чанар өндөр. Багцын хэмжээ
тогтмол учир өгөгдлийн дамжуулалтын хурд өндөр, найдвартай байдаг
(ATM технологийн онцлог).
HiperLan II нь OFDM модуляц дээр тулгуурласан анхны стандарт
юм. Дэд зөөгч бvр ялгаатай модуляцаар модуляцлагдах (FEC-ийн
дараалал нь ялгаатай мушгирсан “convolutional”-код ашиглана)
ба өгөгдөл дамжуулах хурд нь өөрчлөгддөг (6, 9, 12, 18, 27 ба
36 Mb/s, 54 Mb/s). Сувгийн өргөн нь 20 MHz: өгөгдөл дамжуулах
48 OFDM зөөгч, тусгай дохионы 4 нэмэлт зөөгч (нийтдээ 312.5кHz-н
завсартай 52 зөөгч) давтамжуудаас бvрдэнэ.
HiperLan II нь Wireless ATM систем бөгөөд, МАС протокол нь нөөц
слоттой төвлөрсөн чиглvvлэлт бvхий TDMA бvтэцтэй. Слот бvр тогтмол
54 байт payload (багцын хэмжээ)-тай, мөн MAC нь SAR (Segmentation
And Reassembly-том хэмжээний багцуудыг 54 байт хэмжээтэй vvрvvдэд
хуваана) ба ARQ (Automatic Request - MAC тvвшний дахин дамжуулалт)-ыг
хангаж өгдөг. Өөрөөр хэлбэл логик коммутатортай.. Мөн тvvнчлэн
эрчим хvч хэмнэх ба нууцлалын онцлогуудыг тусгаж өгсөн байдаг.
HiperLan II нь ATM vvрvvдийг зөөх, мөн IP багцууд, Firewire
багцууд (IEEE 1394), ба digital voice (хөдөлгөөнт холбооны)-ыг
дамжуулахад зориулж нэмэлт агуулгатай зохион бvтээгдсэн. HiperLan
II-ын гол давуу тал нь vйлчилгээний чанар өндөр. Багцын хэмжээ
тогтмол учир өгөгдлийн дамжуулалтын хурд өндөр, найдвартай байдаг
(ATM технологийн онцлог).
Дээш
эхлэлд нь очих
OpenAir
OpenAir бол Proxim-с гаргасан протокол. Proxim нь WLAN-ы хамгийн
том vйлдвэрлэгчдийн нэг бөгөөд OpenAir-ын нарийвчилсан мэдээллийг
нууцалж, OpenAir-н бvтээгдэхvvнvvд зөвхөн Proxim-ийн модулиуд
дээр суурилдаг.
OpenAir 802.11-ын өмнөх протокол бөгөөд Frequency Hopping техникийг
ашигладаг ба 0.8 Mb/s (2FSK), 1.6 Mb/s (4FSK) өгөгдөл дамжуулах
хурдтай. Багцуудын contention сувгийн хэмжээ 802.11-ыг бодвол
хамаагvй том, ажиллагаа авсаархан боловч vзvvлэлт багатай. OpenAir-ын
MAC протокол нь МАС дахин дамжуулалт бvхий CSMA/CA, RTS/CTS
дээр суурилсан, бvх contentiоn суваг нь бvрэн RTS/CTS солилцоог
агуулсан. Протоколын гол онцлог нь хандах цэг ямар нэгэн дамжуулалт
байхгvй vед л дамжуулалт хийж чадах ба эргээд сувгийг contention
access горимд оруулдаг. OpenAir МАС тvвшний ямар нэгэн кодчилол
хийдэггvй, харин нууц vг дээр (password-Security ID) тулгуурласан
Network ID-г vvсгэдэг.
Дээш
эхлэлд нь очих
IEEE
802.16 стандарт (Broadband Wireless Access)
802.16
стандарт нь МАС ба физик тvвшний хувьд 802.11-тэй ерөнхийдөө
төстэй. Өргөн зурваст радио давтамжаар LAN ба WAN-уудыг холбох
стандарт юм..
IEEE 802.16 - 10-66GHz-н зурвас дахь MAC ба Физик тvвшнийг тодорхойлолтуудыг
стандартчилна.
P802.16 a – 2-11GHz-н зурвас дахь MAC ба Физик тvвшнийг тодорхойлолтуудыг
стандартчилна.
-
- Хэт богино долгион буюу миллиметрийн долгион дээр утасгvй
шугам ашиглан холболт vvсгэх
-
- Лицензтэй давтамжийн зурвас ашиглах
-
- Дунд зэргийн хvрээнд LAN-уудыг холбох
-
- Бэхлэгдсэн цамхагын буюу өндөр антенн бvхий Point-to-Point
ба Point-to-Multipoint архитектур ашиглах
-
- QoS хангасан олон төрлийн (heterogeneous) зөөгчийн дамжуулалтын
боломжийг ашиглах
-
- өндөр хурд бvхий өргөн зурвасын дамжуулалт (>2Mbs) хийх
боломжийг хангах
Хэдийгээр IEEE802.16 стандартыг хэрэглээд эхэлчихсэн ч төслийн
шатандаа явж байгаа. Учир нь энэ стандарт IEEE802.11 стандарт
дээр суурилж гарч ирсэн.
Point-to-Multipoint маягийн холболт нь distributed системтэй
төстэй. Төв станцыг хvрээлэн оршиж буй алсын станцуудтай холболт
vvсгэх бөгөөд алсын станцууд зөвхөн төв станцаар дамжуулан хоорондоо
холбогдох боломжтой.
Харин төв станцуудыг хооронд нь холбох, өндөр хурдтай ба холын
зайд байгаа алсын станцтай холбогдох тохиолдолд point-to-point
холболт ашигладаг.
Одоо Радио сvлжээ дотроо ямар ялгаатай нь ойлгогдож байгаа байх.
Эхэнд дурдсан буюу 802,11 нь утасгvй дотоод сvлжээний стандарт,
802,16 нь дотоод сvлжээнvvдийг холбох стандарт юм байна. Энэ
хоёр дотроо маш их ялгаатай. 802,11-н радио модем нь энгийн
сvлжээний карттай адил vvрэгтэй. Харин 802,16-н радио модем
нь дотроо router зэрэг чиглvvлэх төхөөрөмжvvдийг агуулсан
Дээш
эхлэлд нь очих
Радио
сvлжээнд зориулсан давтамжийн хувиарлалт
Радио давтамжийн хувиарлалт ба стандарт бий болгох болсон
шалтгаан
Радио дамжуулах орчин
- Хөндлөнгийн долгион ба шуугиан ихтэй
- Хугацаа ба орчны хувьд чанарын ялгаа их
- 802-ын бус төхөөрөмжvvдтэй орчныг хувааж ашигладаг (лицензгvй
дохионы vvсгvvр, хэт богино долгионы зуух)
Бvтэн холболт хийгдэх боломж бага
Хэт алслагдсан зангилааны бэрхшээл (hidden nodes)
Хөдөлгөөнт зангилаануудын хувьд
-Холболтын чанар өөрчлөмтгий
-Тэжээлийн зайн ашиглалтад эрчим хvч хэмнэх менежмент шаардлагатай
(хөдөлгөөнт зангилааны хувьд)
Мөн утасгvй дотоод сvлжээнд төхөөрөмжvvд нь хоорондоо зохицдог
ethernet шиг цор ганц стандарт байгаагvй. Бараг vйлдвэрлэгч
бvр өөрийн гэсэн стандартыг гаргаж ирдэг бөгөөд эдгээр нь хоорондоо
зохицож ажилладаггvй. Ийм учир vйлдвэрлэгчид нэг стандарт гаргаж
ирэх шаардлагын улмаас IEEE-тай хамтарч Radio LAN-д зориулсан
IEEE 802.11 стандартыг гаргаж ирсэн. Энэ стандарт нь дамжуулах
орчин ба физик тvвшнийг зохицуулахад чиглэгдсэн.
Зураг 1. Радио давтамжийн хувиарлалт.
Европын бvс
