1.1. Энэ хуулийн зорилт нь хоршооны зохион байгуулалт, vйл ажиллагааны эрх зvйн vндсийг тодорхойлж, хоршоог vvсгэн байгуулах, бvртгэх, хоршооны vйл ажиллагааг дуусгавар болгох, хоршооны гишvvнчлэл, хяналт болон хоршооны тухай хууль тогтоомжийн биелэлтийг хангахтай холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.

2.1. Хоршооны тухай хууль тогтоомж нь Иргэний хууль, энэ хууль болон тэдгээртэй нийцvvлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бvрдэнэ.

3.1. Материаллаг болон нийгэм, соёлын нийтлэг хэрэгцээгээ хангах зорилгоор хувь хvмvvс сайн дураараа нэгдсэн, ардчилсан удирдлага, хяналт бvхий, хамтран ємчлєх дундын эд хєрєнгє дээр vндэслэн аж ахуй эрхлэх хуулийн этгээдийг хоршоо гэнэ.

3.2. Хоршоод аж ахуйн vйл ажиллагаагаа хамтран эрхлэх зорилгоор дундын хоршоо байгуулж болно.

З.З. Дундын хоршооны эрх зvйн зохицуулалт нь энэ хуулийн 3.1-д заасан хоршоотой адил байна.

З.4. Хоршоо нь vйл ажиллагааны чиглэлээр дараахь тєрєлтэй байна:

3.2.1. тvvхий эд боловсруулалтын;

3.2.2. vйлдвэрлэлийн;

3.2.4. борлуулалт, хангамж, бэлтгэн нийлvvлэлтийн;

3.2.5. vйлчилгээний;

4.1. Хоршоо эдийн засгийн гадаад харилцаанд бие даан оролцох эрхтэй.

5.1. Хоршоо нь vйл ажиллагааныхаа улмаас бий болсон vvргийг зєвхєн єєрийн /хоршооны/ эд хєрєнгєєр хариуцна.

5.2. Хоршооны эд хєрєнгє хvрэлцэхгvй тохиолдолд тvvний vvргийг гишvvд нь нєхєж хариуцна. Гишvvдийн хvлээх нєхєх хариуцлагын хэмжээг хязгаарлах эсэхийг дvрмээр зохицуулна.

6.1. Хоршоог 9-єєс доошгvй иргэн, дундын хоршоог 2-оос доошгvй хоршоо байгуулж болно.

7.1. Хоршоог эрхлэн явуулж байгаа vйл ажиллагааных нь агуулгаар нэрлэнэ.

7.2. Хоршоог аль нэг гишvvний нэрээр нэрлэж vл болно.

8.1. Хоршооны эд хєрєнгє дараахь эх vvсвэрээс бvрдэнэ:

8.1.1. гишvvнээс нийлvvлсэн хувь хєрєнгє;

8.1.2. дvрэмд заасан бол гишvvний элсэлтийн татвар;

8.1.3. хоршооны vйл ажиллагааны орлогоос хоршооны нєєц санд хуваарилсан хєрєнгє;

8.2. Хоршооны эд хєрєнгє нь нягтлан бодох бvртгэлийн хууль тогтоомжид зааснаар зохих бvртгэлтэй байх бєгєєд тvvнийг гишvvн тус бvрийн нэр дээр хуваарилан дараахь байдлаар давхар бvртгэнэ:

8.2.1. гишvvний нийлvvлсэн хувь хєрєнгийг vнийн дvнгээр болон биет байдлаар;

8.2.2. хоршооны нєєц санд vлдээхээр хуваарилсан хєрєнгийг гишvvдэд орлого хуваарилах журмаар тооцсон vнийн дvнгээр;

8.2.3. бэлэглэсэн, хандивласан хєрєнгийг гишvvдэд тэнцvv хуваасан vнийн дvнгээр.

9.1. Хоршоог vvсгэн байгуулах баримт бичиг нь хоршооны дvрэм байна.

9.2. Хоршооны дvрмийг бvх гишvvдийн хурлаар батална.

9.З. Хоршооны дvрэмд дараахь асуудлыг тусгана:

9.3.2. vvсгэн байгуулагч гишvvдийн овог, нэр, хаяг, паспортын болон регистрийн дугаар;

9.3.3. хоршооны зорилго, vйл ажиллагааны тєрєл;

9.3.4. хоршооны vйл ажиллагаа явуулах хугацаа;

9.3.5. гишvvдээс хоршоонд заавал оруулах хувь хєрєнгийн хэмжээ, тvvнийг бvрдvvлэх хугацаа, хэлбэр;

9.3.6. гишvvдийн заавал оруулах хувиас гадна хоршоонд нийлvvлж болох хувь хєрєнгийн дээд хэмжээ;

9.3.7. гишvvдийн оруулах хувь хєрєнгийг vнэлэх журам;

9.3.8. хоршооны орлого, зарлагыг тооцох, бvртгэх, тvvнийг хуваарилах журам;

9.3.10. аж ахуйн vйл ажиллагаандаа тухайн хоршооны гишvvн бус этгээдийг оролцуулах нєхцєл, журам;

9.3.11. хоршооны гишvvнд элсэх, гишvvнээс гарах, хасах нєхцєл, журам, гишvvний эрх, vvрэг, хариуцлага;

9.3.12. гишvvнд vйлчлэх хэлбэр;

9.3.13. хоршооны удирдлагын бvрэлдэхvvн, тvvний бvрэн эрх, шийдвэр гаргах журам, хvлээх хариуцлага;

9.3.14. болзошгvй алдагдлыг нєхєх нєєцийн санг бvрдvvлэх арга, хэлбэр нєєцийн санд , хуримтлуулах жилийн орлогын тодорхой хувь хэмжээ тvvнд байнга байлгах хєрєнгийн доод хэмжээ;

9.3.15. хоршооны салбар, тєлєєлєгчийн газрын ажиллах vндэслэл, журам, тvvний эрх, vvрэг, хариуцлага;

9.3.16. хоршооны vйл ажиллагаан дахь дотоодын ба хєндлєнгийн хяналт;

9.3.17. хоршоог єєрчлєн байгуулах, татан буулгах vндэслэл;

9.3.18. хоршоодын холбоонд эвлэлдэн нэгдэх, тvvнээс гарах vндэслэл, журам;

9.3.19. бусад зvйл.

10.1. Хоршооны дvрэмд нэмэлт, єєрчлєлт оруулах асуудлыг гагцхvv бvх гишvvдийн хурлаар хэлэлцэж, хуралд оролцсон гишvvдийн дийлэнх олонхийн саналаар шийдвэрлэнэ.

10.2. Дvрэмд оруулах дараахь нэмэлт, єєрчлєлтийг бvх гишvvдийн дєрєвний гурваас доошгvйн саналаар шийдвэрлэнэ:

10.2.1. хоршооны vйл ажиллагааны тєрлийг єєрчлєх;

10.2.2. гишvvнээс хоршоонд заавал оруулах хувь хэмжээг єєрчлєх;

10.2.3. гишvvдийн нєхєх хариуцлагын хэмжээг єєрчлєх;

10.2.5. хоршооны бvтээгдэхvvн, ажил, vйлчилгээг тодорхой хэмжээгээр заавал хэрэглэж байхыг гишvvдэд vvрэг болгох.

10.3. Хоршооны дvрэмд нэмэлт, єєрчлєлт оруулах тухай бvх гишvvдийн хурлын шийдвэр гарснаас хойш 10 хоногийн дотор бvртгэх байгууллагад мэдэгдэнэ.

11.1. Хоршооны дvрэм баталснаас хойш 30 хоногийн дотор Тэргvvлэгчид харьяалах нутаг дэвсгэрийн бvртгэх байгууллагад хоршоог бvртгvvлэх єргєдєл гаргана.

11.2. Єргєдєлд дараахь зvйлийг хавсаргана:

11.2.1. vvсгэн байгуулагч гишvvдийн гарын vсэгтэй дvрэм хоёр хувь;

11.2.2. vvсгэн байгуулагч гишvvдийн нэрсийн жагсаалт, паспортын болон регистрийн дугаар;

11.2.3. хоршоог vvсгэн байгуулсан болон Тэргvvлэгчид, Хяналтын зєвлєлийн бvрэлдэхvvнийг сонгосон хурлын тэмдэглэл.

11.2. Бvртгэх байгууллага нь энэ хуульд заасан шаардлагыг хангасан гэж vзвэл 14 хоногийн дотор хоршоог улсын бvртгэлд бvртгэж, улсын бvртгэлийн гэрчилгээ олгоно.

11.З. Бvртгэх байгууллага нь хоршоог улсын бvртгэлд бvртгэхдээ хоршооны дvрэмд тэмдэглэл хийх замаар баталгаажуулж, нэг хувийг буцаан олгоно.

11.4. Бvртгэх байгууллага нь хоршоог бvртгэх явцад энэ хуулийн шаардлагыг хангаагvй гэж vзвэл зохих vндэслэлийг зааж, бvртгэхээс татгалзсан тухай шийдвэр гаргах ба энэ тухайгаа єргєдєл гаргагчид албан ёсоор мэдэгдэж, баримт бичгийг нь буцаана.

11.5. Бvртгэх байгууллагын бvртгэхээс татгалзсан шийдвэрийг єргєдєл гаргагч эс зєвшєєрвєл зохих журмын дагуу шvvхэд гомдол гаргаж болно.

12.1. Хоршоог улсын бvртгэлд бvртгэсэн тухай бvртгэх байгууллага нийтэд мэдээлнэ.

12.2.1. улсын бvртгэлд бvртгэсэн он, сар, єдєр;

12.2.3. эрхлэх vйл ажиллагааны тєрєл;

12.2.4.Тэргvvлэгчдийн бvрэлдэхvvн;

10.2.5. хоршооны гишvvдийн нєхєх хариуцлагын хэмжээ.

13.1. Тухайн хоршооны дvрмийг зєвшєєрсєн, тvvний vйлчилгээг ашиглаж, холбогдох хариуцлагыг хvлээх чадвартай иргэн, хоршоо сайн дураараа хоршоонд элсэнэ.

13.2. Хоршоонд гишvvнээр элсэхийг хvссэн этгээд єргєдлєє Тэргvvлэгчдэд гаргах ба дvрэмд єєрєєр заагаагvй бол гишvvнд элсvvлэх асуудлыг бvх гишvvдийн хурлаар шийдвэрлэнэ.

13.З. Тэргvvлэгчид нь гишvvнээр элсэхийг хvссэн этгээдийн єргєдєл, тvvнийг гишvvнээр элсvvлсэн тухай шийдвэрийг бvртгэх байгууллагад бvртгvvлнэ.

13.4. Хоршооны Тэргvvлэгчид, Хяналтын зєвлєлийн гишvvд тухайн хоршооны гишvvн байна.

14.1. Хоршооны гишvvн дараахь эрхтэй:

14.1.1. энэ хууль болон хоршооны дvрэмд заасны дагуу хоршооноос зохих vйлчилгээ авах;

14.1.2. єєрийн хvсэлтээр гишvvнээс гарах, дахин элсэх;

14.1.3. хоршооны vйл ажиллагаанд оролцож, Тэргvvлэгч болон Хяналтын зєвлєлийн гишvvнээр сонгох, сонгогдох;

14.1.4. бvх гишvvдийн хуралд оролцож асуулт тавих, санал гаргах, шийдвэр гаргахад таслах эрхтэй оролцох;

14.1.5. бvх гишvvдийн ээлжит бус хурлыг зарлан хуралдуулах тухай санал гаргах;

14.1.6. хоршооны жилийн орлогоос тогтоосон журмын дагуу хувь хvртэх;

14.1.7. жилийн тайланг бvх гишvvдийн хурлаар батлахаас ємнє Хяналтын зєвлєлийн дvгнэлтийг шаардан авах;

14.1.8. бvх гишvvдийн хурлын тэмдэглэлтэй танилцах;

14.1.9. хоршооны гишvvдийн бvртгэлтэй танилцах;

14.1.10. хууль, дvрэмд заасан бусад эрх.

15.1. Хоршооны гишvvн дараахь vvрэгтэй:

15.1.1. хоршооны vйл ажиллагаанд биечлэн оролцох;

15.1.2. хоршооны тухай хууль болон хоршооны дvрэм, бvх гишvvдийн хурлын шийдвэрийг дагаж мєрдєх, хоршоонд оруулах хувь хєрєнгєє хугацаанд нь бvрэн нийлvvлэх;

15.1.3. хоршооны болон бусад гишvvдийн ємнє гэрээгээр хvлээсэн vvргээ биелvvлэх;

15.1.5. хууль, дvрэмд заасан бусад vvрэг.

16.1. Хоршоонд гишvvнээр элссэнээр гишvvн нь хоршооны эд хєрєнгийн зохих хувийн ємчлєгч болж, хоршооны гишvvний эрх, vvрэг vvснэ.

16.2. Нийлvvлсэн хувь хєрєнгийн vнийн нийт дvн нь хоршооны хєрєнгєнєєс тvvнд оногдох хэмжээг тодорхойлно.

16.3. Хоршооны эд хєрєнгєєс гишvvнд оногдох хэмжээ нь гишvvний нийлvvлсэн нийт хувь хєрєнгє /заавал оруулах хувь хєрєнгє, илvv оруулсан хувь хєрєнгє, хєдєлмєр оролцоо/, тухайн гишvvнд ногдох хоршооны жилийн ашиг, алдагдлын зєрvvг тооцсон дvнтэй тэнцvv байна.

16.4. Гишvvдийн оруулах хувь хєрєнгє, хєдєлмєр оролцоо нь эд хєрєнгє, бэлэн мєнгє болон ажил, vйлчилгээ, оюуны ємчийг vнэлэх хэлбэртэй байна.

16.5. Хоршоонд гишvvний нийлvvлсэн нийт хувь хєрєнгийн хэмжээг vндэслэн хоршоо орлого хуваарилж болно.

16.6. Орлогын хуваарилалтыг Тэргvvлэгчид, Хяналтын Зєвлєлийн хамтарсан саналыг vндэслэн бvх гишvvдийн хурлаар хэлэлцэн, олонхийн саналаар шийдвэрлэнэ.

17 дугаар зvйл. Хоршооны гишvvнээс гарах

17.1. Хоршооны гишvvнээс дараахь тохиолдолд гарна:

17.1.1. гишvvний єєрийн нь хvсэлт гаргасан;

17.1.2. гишvvн нь хоршооны оршин буй газраас єєр нутаг дэвсгэрт шилжсэнээр хоршооны vйл ажиллагаанд биечлэн оролцох боломжгvй болсон;

17.1.3. гишvvн єєрт оногдох хувь хєрєнгєє бусдад бvхэлд нь шилжvvлсэн.

17.2..Хоршооны гишvvн нас барсан бол тvvнийг гишvvнээс гарсанд тооцно.

17.З. Гишvvн хоршооноос гарах тухай хvсэлтээ хоршооны санхvvгийн жил дуусахаас З-аас доошгvй сарын ємнє бичгээр урьдчилан гаргана.

18.1. Хоршооны гишvvнээс дараахь vндэслэлээр хасаж болно:

18.1.1. хоршооны гишvvн хууль, дvрэмд заасан vvргээ зєрчсєн;

18.1.2. энэ хуулийн 18.1.1-д заасан vндэслэлээр хоршооны гишvvнээс хасах тухай Тэргvvлэгчдийн сануулга авсаны дараа уг зєрчлийг дахин гаргасан;

18.1.3. тухайн хоршоотой єрсєлдєх хоршоог єєрєє байгуулсан, эсхvл єрсєлдєгч хоршоонд хувь хєрєнгє нийлvvлсэн буюу тvvнээс хувь хєрєнгє авч уул хоршоондоо нийлvvлсэн;

18.1.4. энэ хуульд нийцvvлэн хоршооны дvрмээр тогтоосон бусад vндэслэл.

18.2. Хоршооны гишvvнээс хасах асуудлыг дvрэмд єєрєєр заагаагvй бол бvх гишvvдийн хурлаар шийдвэрлэнэ.

18.3. Гишvvнээс хасах тухай шийдвэр гаргахаас ємнє тухайн гишvvнд гишvvнээс хасах болсон vндэслэл, шалтгааныг танилцуулах ба гишvvн тайлбар хэлж болно.

18.4. Хоршооны гишvvнээс хассан тухай шийдвэрт хасах болсон vндэслэл, шалтгааныг заана.

18.5. Хоршооны гишvvнээс хассан тухай шийдвэр гарснаар уул гишvvний бvрэн эрх дуусгавар болно.

18.6. Хоршооны гишvvнээс хассан тухай шийдвэрийг тухайн этгээд эс зєвшєєрвєл гомдлоо 14 хоногийн дотор Хяналтын зєвлєлд гаргаж болно.

18.7. Xяналтын зєвлєлийн шийдвэрийг эс зєвшєєрсєн этгээд зохих журмын дагуу шvvхэд гомдол гаргаж болно.

19.1. Гишvvнээс гарсан, хасагдсан этгээдтэй холбогдох хууль тогтоомж, эрх зvйн бусад акт, хоршооны дvрмийг vндэслэн тооцоо хийнэ.

19.2. Гишvvн оруулсан бvх хувь хєрєнгєє єєр гишvvнд шилжvvлсэн бол тухайн гишvvнтэй тооцоо хийх шаардлагагvй.

19.3. Харилцагч аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэнд хоршооноос тєлєх тєлбєрийн зохих хувь хэмжээний єєрт ногдох хэсгийг хоршооноос гарсан, хасагдсан этгээд энэ хуульд заасан журмаар бусад гишvvний нэгэн адил тєлєх vvрэгтэй.

19.4. Дvрэмд єєрєєр заагаагvй бол хоршооны гишvvнээс гарсан, хасагдсан этгээд эд хєрєнгийн тооцоогоо тайлангийн жилийн эцсээр хийнэ.

20.1. Хоршооны гишvvн єєрийн оруулсан хувь хєрєнгийг бичгээр хийсэн гэрээний дагуу єєр гишvvнд хэдийд ч шилжvvлж болно.

20.2. Энэ хуулийн 2О.1-д заасны дагуу гишvvний хувь хєрєнгийг шилжvvлэн авсан этгээдийн шилжvvлэн авсан болон єєрийнх нь нийлvvлсэн хувь хєрєнгийн нийт хэмжээ нь нэг гишvvний оруулах хувь хєрєнгийн дээд хязгаараас илvvгvй байна.

21.1. Хоршооны гишvvн нас барсан бол гишvvний эд хєрєнгийн эрх тvvний єв залгамжлагчид шилжинэ.

21.2. Єв залгамжлагч нь хоёр тvvнээс дээш байвал гишvvнчлэлийн асуудлыг шийдвэрлэх хvртэл тэдгээр нь саналын нэг эрхтэй байна.

21.3. Єв залгамжлагчийг гишvvнд элсvvлэх асуудлыг бvх гишvvдийн хурал шийдвэрлэнэ.

22.1. Хоршоо нь бvх гишvvдийн хурал, Тэргvvлэгчид, Хяналтын зєвлєлтэй байна. Хоршооны дvрэмд эдгээрээс єєр байгууллага /гишvvдийн зєвлєл зэрэг/, зохион байгуулалтын бусад хэлбэр байхаар зааж болно.

23.1. Хоршооны удирдах дээд байгууллага нь бvх гишvvдийн хурал байна.

23.2. Гишvvд хоршоонд холбогдох асуудлыг шийдвэрлэх эрхээ бvх гишvvдийн хурлаар дамжуулан хэрэгжvvлнэ.

23.3. Бvх гишvvдийн хурлыг жилд нэгээс доошгvй удаа хийнэ.

23.4. Дор дурдсан асуудлыг бvх гишvvдийн хурлаар шийдвэрлэнэ:

23.4.1. дvрэмд нэмэлт, єєрчлєлт оруулах;

23.4.2. Тэргvvлэгчид, Хяналтын зєвлєлийн гишvvнийг сонгох, чєлєєлєх, огцруулах, тэдгээрийн vйл ажиллагааны тайланг хэлэлцэх;

23.4.3. Тэргvvлэгчид болон Хяналтын зєвлєлийн гишvvнийг хоршооны гишvvнээс хасах;

23.4.4. Тэргvvлэгчид болон Хяналтын зєвлєлийн гишvvний буруутай vйл ажиллагааны улмаас хоршоонд учирсан хохирлыг буруутай этгээдээр нєхєн тєлvvлэх;

23.4.6. гишvvнээс нийлvvлсэн хувь хєрєнгийг буцааж олгох, зээл авах болон зээл олгох хязгаарлалтыг тогтоох;

23.4.7. хоршооны гишvvний элсэлтийн татварын хэмжээг тогтоох;

23.4.8. тайлан, тэнцлийг батлaх, тухайн жилийн орлогыг хуваарилах, алдагдалтай ажилласан бол хэрхэн нєхєх, хоршоодын холбоо болон Хяналтын зєвлєлийн шалгалтын дvнг хэлэлцэх, зардлын тєсєв батлах;

23.4.9. дундын хоршоо байгуулах буюу тvvнд элсэх, хоршоодын холбоонд эвлэлдэн нэгдэх;

23.5. Бvх гишvvдийн хурал гишvvдийн дийлэнх олонхи оролцсоноор хvчин тєгєлдєр болно.

23.6. Бvх гишvvдийн хурлын шийдвэрийг хуульд єєрєєр заагаагvй бол санал хураалтад оролцсон гишvvдийн олонхийн саналаар гаргана.

23.7. Нийлvvлсэн хувь хєрєнгийн хэмжээнээс vл хамааран бvх гишvvдийн хуралд гишvvн тус бvр нэг саналын эрх эдэлнэ.

23.8. Хуралд хэлэлцэхээр товлоогvй асуудлыг хvндэтгэх шалтгаантайгаар оролцож чадаагvй гишvvдээс бусад бvх гишvvн хуралд оролцож байгаа тохиолдолд тэдний дийлэнх олонхийн зєвшєєрснєєр хэлэлцэж болно.

23.9. Хоршооны гишvvн бvх гишvvдийн хуралд биечлэн оролцож саналаа єгнє.

23.10. Хуралд биечлэн оролцох боломжгvй болсон гишvvн буюу дундын хоршооны гишvvн хоршоо нь зохих журмаар олгосон итгэмжлэл бvхий хууль ёсны тєлєєлєгчєєр дамжуулан энэ хуулийн 2З.9-д заасан эрхээ хэрэгжvvлнэ.

23.11. Тэргvvлэгчид болон Хяналтын зєвлєлийн бvрэлдэхvvн, Хоршооны даргыг сонгох, чєлєєлєх, тэдгээрийн ажиллах журам, хоршооны vйл ажиллагааг дуусгавар болгох тухай асуудлыг бvх гишvvдийн хуралд оролцогчдын дийлэнх олонхийн саналаар шийдвэрлэнэ.

24.1. Тэргvvлэгчид бvх гишvvдийн хурлыг зарлан хуралдуулна.

24.2. Тэргvvлэгчид vйл ажиллагаагаа явуулахгvй байгаа бол бvх гишvvдийн хурлыг Хяналтын зєвлєл зарлан хуралдуулна.

24.3. Гишvvдийн гуравны нэгээс доошгvй хувийн саналаар бvх гишvvдийн ээлжит бус хурлыг зарлан хуралдуулж болно.

24.4. Бvх гишvvдийн хурлыг зарлан хуралдуулах тухай саналаа гишvvд бичгээр гаргаж гарын vсгээ зурах ба тvvнд бvх гишvvдийн хурлыг хуралдуулах vндэслэл, шалтгааныг заана.

24.5. Энэ хуулийн 24.З-т заасан тохиолдолд Тэргvvлэгчид нь бvх гишvvдийн хурал хуралдуулах vндэслэл, шалтгаан, хэлэлцэх асуудлын талаар гишvvдэд мэдэгдэнэ.

24.6. Энэ хуулийн 24.2, 24.5-д заасан шаардлагыг биелvvлээгvй Тэргvvлэгчид, Xяналтын зєвлєлийн гишvvдийг єєрчлєх эсэх асуудлыг хэлэлцэж шийдвэрлэхээр бvх гишvvдийн хурлыг яаралтай зарлан хуралдуулна.

25.1. Бvх гишvvдийн ээлжит хурлыг тайлангийн жил дууссанаас хойш 6 сарын дотор хийнэ.

25.2. Шаардлагатай гэж vзвэл бvх гишvvдийн ээлжит бус хурлыг хэдийд ч зарлан хуралдуулж болно.

25.З. Бvх гишvvдийн хурлыг єєр газар хуралдуулахаар товлоогvй бол хоршооны тєв оршин байгаа газар хуралдуулна.

26.1. Бvх гишvvдийн ээлжит хурлыг хуралдуулах хугацаа, хэлэлцэх асуудлыг 30-аас доошгvй хоногийн ємнє зарлана.

26.2. Бvх гишvvдийн хурлыг бэлтгэн явуулах ажлыг Тэргvvлэгчид эрхлэн гvйцэтгэнэ.

26.З. Шийдвэр гаргахгvйгээр хэлэлцэх, мэдээлэх асуудлыг бvх гишvvдийн хурал эхлэхээс 3-аас доошгvй хоногийн ємнє тєлєвлєгєєнд оруулан хэлэлцэж болно.

26.4. Энэ хуулийн 26.З нь хурал удирдах, бvх гишvvдийн ээлжит бус хурал хуралдуулахтай холбогдсон асуудлаар шийдвэр гаргахад vл хамаарна.

27.1. Бvх гишvvдийн хурлын чєлєєт цагт хоршооны vйл ажиллагааг Тэргvvлэгчид удирдана.

27.2. Тэргvvлэгчид нь дарга, хоёр буюу тvvнээс дээш гишvvнээс бvрэлдэх ба Тэргvvлэгчдийн дарга нь хоршооны дарга байна.

27.3. Тэргvvлэгчид нь хоршоог тєлєєлнє.

27.4. Тэргvvлэгчид хоршоог тєлєєлєх эрхийг тэдгээрийн олонхийн саналаар хэрэгжvvлнэ.

27.5. Тэргvvлэгчид хоёр сард нэгээс доошгvй удаа хуралдана.

27.6. Тэргvvлэгчид нь хоршооны нягтлан бодох бvртгэлийг хууль тогтоомжийн дагуу хєтлvvлж, тайлангийн жилийн дvн гармагц Xяналтын зєвлєлд мэдэгдэн бvх гишvvдийн хуралд хэлэлцvvлнэ.

27.5. Жилийн болон завсрын тайлан гаргахад, эсхvл баримжаалсан тооцоогоор алдагдал гарч, тvvнийг хоршооны нийт эд хєрєнгийн дvнгийн 50 хувь болон нєєцийн сангийн хєрєнгєєс нєхєж чадахгvйд хvрвэл Тэргvvлэгчид бvх гишvvдийн хурлыг нэн даруй зарлан хуралдуулж, уг асуудлыг хэлэлцvvлэх vvрэгтэй.

28.1. Тэргvvлэгчид нь тухайн хоршооны нууцад хамаарах мэдээллийг чандлан хадгалах vvрэгтэй.

28.2. Тэргvvлэгч хууль, дvрэм зєрчиж дараахь зєрчил гаргасан тохиолдолд тvvнээс учирсан хохирлыг нєхєн тєлнє:

28.2.1. хоршооны гишvvдэд оногдох хувь болон орлогоос ашигласан, захиран зарцуулсан;

28.2.3. хоршоог тєлбєрийн чадваргvй болгосон буюу дампууруулах vндэслэл бvрдvvлсэн;

28.3. Бvх гишvvдийн хурлын шийдвэрээр явуулсан vйл ажиллагааны улмаас учирсан хохирлыг Тэргvvлэгчид нєхєн тєлєхгvй.

29.1. Тэргvvлэгчид хоршооны гишvvдийн бvртгэлийг хєтєлнє.

29.2. Бvртгэлд дараахь асуудлыг тусгана:

29.2.1. гишvvний овог, нэр,оршин суугаа газрын хаяг, гишvvн хоршооны оноосон нэр, орших газрын хаяг;

29.2.2. хоршоонд гишvvнээс нийлvvлсэн хувь хєрєнгє, тєрєл, хэмжээ;

29.2.3.хоршооны орлого болон эд хєрєнгєєс тухайн гишvvнд хуваарилсан хэмжээ;

29.2.4. гишvvнээс гарсан, хасагдсан тухай.

30.1. Хоршооны гишvvн єєрийн бvртгэлтэй танилцах эрхтэй.

30.2. Хоршооны гишvvн хууль, дvрэмд заасан журмын дагуу бусад гишvvний бvртгэлтэй танилцаж болно.

30.3. Хоршооны гишvvний талаар мэдээлэл авсан этгээд нь уул мэдээллийн нууцыг чандлан хадгалах vvрэгтэй.

30.4. Мэдээлэл авсан этгээд тvvнийг зєвхєн хоршооноос анх авсан шаардлагын дагуу ашиглана.

31.1. Хоршооны дарга бvх гишvvдийн хурлыг даргалж, бvх гишvvдийн хурлын болон Тэргvvлэгчдийн шийдвэрт гарын vсэг зурна.

31.2. Хоршоог тєлєєлєх итгэмжлэлд гарын vсэг зурна.

31.3. Тэргvvлэгчдийн санал болгосноор хоршооны Гvйцэтгэх захирлыг томилж, тvvнтэй гэрээ байгуулна.

32.1. Хоршооны Тэргvvлэгчдийн vйл ажиллагаанд хяналт тавих, хєндлєнгийн хяналтын байгууллагын шийдвэрийн биелэлтийг хангуулах чиг vvрэгтэй Хяналтын зєвлєлийг бvх гишvvдийн хурлаас байгуулна.

32.2. Хяналтын зєвлєл гурваас доошгvй гишvvнтэй байна.

32.3. Хяналтын зєвлєлийн гишvvдээс дарга, орлогч даргыг сонгоно.

33.1. Хяналтын зєвлєлийн гишvvд Тэргvvлэгчдийн хуралд зєвлєх эрхтэй оролцоно.

33.2. Хяналтын зєвлєлийн гишvvнийг чєлєєлєх, огцруулах, хоршооны гишvvнээс хасах асуудлыг хуралдаанд оролцсон гишvvдийн дєрєвний гурвын саналаар шийдвэрлэнэ.

33.3. Хяналтын зєвлєлийн гишvvн нь Тэргvvлэгчээр сонгогдож vл болно.

33.4. Хяналтын зєвлєлийн гишvvнээс vндсэн vvргээ гvйцэтгэхтэй холбогдон гаргасан зардлыг хоршооноос нєхєн олгох ба тvvнд бvх гишvvдийн хурлын шийдвэрийн дагуу зохих урамшил олгож болно.

34.1. Хяналтын зєвлєлийн хуралдааныг дарга, тvvний эзгvйд орлогч дарга зарлан хуралдуулна.

34.2. Гишvvдийн олонхи нь оролцсоноор хуралдааныг хvчин тєгєлдєр гэж vзнэ.

34.3. Хуралдааныг зєвхєн дарга, эсхvл тvvний орлогч удирдана.

34.4. Хяналтын зєвлєл улиралд 1-ээс доошгvй удаа хуралдана.

34.5. Хоршооны Тэргvvлэгчид, эсхvл Хяналтын зєвлєлийн гишvvдийн 50-иас дээш хувь нь Хяналтын зєвлєлийг хуралдуулахыг шаардсан, эсхvл Хяналтын зєвлєлийн дарга шаардлагатай гэж vзсэн бол ээлжит бус хуралдааныг зарлан хуралдуулна.

35.1. Хяналтын зєвлєл дараахь бvрэн эрхийг хэрэгжvvлнэ:

35.1.1. Тэргvvлэгчдийн vйл ажиллагааг хянан шалгах, vvний тулд шаардлагатай баримт бичгийг гаргуулан авах, мэдээлэл, илтгэл сонсох, нягтлан бодох бvртгэл, бусад бичиг баримттай танилцаж, шалгах;

35.1.2. хоршооны жилийн тайлан, цаг vеийн байдлын тухай мэдээ, жилийн орлогын хуваарилалт, алдагдлыг хэрхэн нєхєх зэрэг асуудлаар санал дvгнэлт гаргаж, бvх гишvvдийн хурлаар хэлэлцvvлэх;

35.1.З. шаардлагатай гэж vзвэл бvх гишvvдийн хурлыг зарлан хуралдуулах;

35.1.4. хууль тогтоомж болон хоршооны дvрэмд заасан журмын дагуу Тэргvvлэгчид зээл олгох асуудлыг шийдвэрлэх;

35.1.5. хууль, дvрэмд заасан бусад бvрэн эрх.

35.2. Хяналтын зєвлєл шаардлагатай гэж vзвэл мэргэжлийн шинжээчийг тєлбєртэй ажиллуулж болно.

36.1. Хоршоо хууль тогтоомж болон зорилгодоо нийцсэн vйл ажиллагаа явуулж байгаа эсэх буюу хоршооны vйл ажиллагаа, зохион байгуулалт, санхvv, аж ахуйн зэрэг асуудлыг хянан шалгаж, нийтлэг удирдлагаар хангах чиг vvргийг Хоршоодын холбоо хэрэгжvvлнэ.

36.2. Хоршоодын холбоо нь гишvvнчлэлтэй тєрийн бус байгууллага байна.

37.1. Хоршоодын холбоо дараахь бvрэн эрхийг хэрэгжvvлнэ:

37.1.1. хоршооны зохион байгуулалт, vйл ажиллагааг хянан шалгах, тодорхойлолт гаргах;

37.1.2. хоршооны данс, санхvv, нягтлан бодох бvртгэл, бусад бичиг баримтын талаархи мэдээллийг гаргуулан авах;

37.1.3. орон нутгийн болон улсын хэмжээнд хоршооллын хєдєлгєєнийг єргєжvvлэх, хоршоог хєгжvvлэх бодлого явуулах;

37.1.4. хоршоодын vйл ажиллагаанд дэмжлэг тусламж vзvvлэх, мэргэжил, арга зvйн зєвлєгєє єгєх;

37.1.5. хоршоодын боловсон хvчнийг сургах, давтан сургах ажлыг зохион байгуулах;

37.1.6. хоршоодын эрх ашгийг хамгаалах, дэмжлэг туслалцаа vзvvлэх, боловсон хvчин бэлтгэх зэрэг асуудлаар нэгдсэн бодлого боловсруулахаар тєрийн болон тєрийн бус байгууллагатай хамтран ажиллах;

37.1.7. хоршоодод нягтлан бодох бvртгэл хєтлєхєд нь мэргэжлийн туслалцаа vзvvлж, тайлан тэнцлийг шалгаж баталгаажуулах;

37.1.8. Засгийн газраас хуулийн дагуу Хоршоодын холбоонд шилжvvлсэн зарим бvрэн эрх;

37.1.9. хууль, дvрэмд заасан бусад бvрэн эрх.

38.1. Хоршоог бvх гишvvдийн хурлын шийдвэрээр татан буулгаж болно.

38.2. Хоршоог татан буулгах тухай асуудлыг санал хураалтанд оролцсон гишvvдийн дєрєвний гурваас доошгvйн саналаар шийдвэрлэнэ.

38.2. Хоршоог татан буулгасан тухай шийдвэрийг бvртгэх байгууллагад 7 хоногийн дотор мэдэгдэнэ.

39.1. Шvvх дор дурдсан vндэслэлээр хоршоог татан буулгана:

39.1.2. гишvvдийн тоо хуульд заасан доод хэмжээнд хvрэхгvй болсон ба хоршоо єєрийн санаачлагаар татан буугдаагvй;

39.1.3. хууль, дvрэмд зааснаас єєр vйл ажиллагаа явуулсан;

39.1.5. хуульд заасан бусад vндэслэл.

40.1. Татан буулгах шийдвэр гаргасан этгээд хоршоо татан буугдсан тухай улсын бvртгэлийн байгууллагад З хоногийн дотор мэдэгдэнэ.

40.2. Хоршоо татан буугдсаныг улсын бvртгэлд тэмдэглvvлсэн тухай татан буулгах комисс нийтэд мэдээлнэ.

41.1. Татан буулгах тухай шийдвэр гаргасан байгууллагаас томилсон татан буулгах комисс татан буулгах ажлыг эрхлэн гvйцэтгэнэ.

41.2. Татан буулгах комиссыг бvх гишvvдийн хурлаас томилж чадаагvй бол Хяналтын зєвлєл, эсхvл хоршоодын холбооны Тэргvvлэгчид томилж болно.

41.3. Татан буулгах комисс байгуулсан байгууллагын шийдвэрээр шаардлагатай гэж vзвэл тухайн комиссыг хугацаанаас нь ємнє татан буулгаж болно.

42.1. Татан буулгах комиссын гишvvдийг бvртгэх байгууллагад мэдэгдэж, холбогдох баримт бичгийг хvргvvлнэ.

43.1. Хоршооны нэрийн хажууд "татан буугдаж байгаа" гэсэн бичилт хийж татан буулгах комиссын гишvvд хоршоог тєлєєлж гарын vсгээ зурна.

44.1. Хоршоог татан буулгах явцад тvvний нийт хєрєнгє нь єр тєлбєр барагдуулахад хvрэлцэхгvй бол дутаж буй хэсгийг хоршоонд нийлvvлэх хувь хєрєнгєє дээд хэмжээнд нь хvртэл тєлєєгvй гишvvдэд хувь оногдуулах замаар гаргуулж нєхєн тєлнє.

45.1. Хоршооны vйл ажиллагаа дуусгавар болсноос хойш гишvvдийн хоршоонд заавал нийлvvлэх хувь хєрєнгийн хэмжээ, нєхєх хариуцлагыг нэмэгдvvлж vл болно.

46.1. Хоршооны єр тєлбєртэй холбоотой нэхэмжлэлийг Иргэний хуулийн 31 дvгээр зvйлийн 5 дахь хэсгийг vндэслэн барагдуулна.

46.2. Хоршоонд нэхэмжлэл гаргах эрхтэй этгээд ийнхvv нэхэмжлэл гаргах боломжгvй нєхцєлд байгаа бол тvvнд тєлбєл зохих тєлбєрийг нэгэн адил тєлнє.

46.3. Тєлбєрийн талаар маргаантай бол тухайн этгээдэд ногдох хэсгийг тусгаарласны дараа vлдсэн эд хєрєнгийг гишvvдэд хуваана.

47.1. Хоршооны харилцагчдын нэхэмжлэл хангах ажиллагаа дууссаны дараа энэ хуулийн 14, 16 дугаар зvйлийг vндэслэн гишvvдэд хоршооны vлдсэн эд хєрєнгийг хуваарилна.

47.2. Татан буулгасан тухай анхны тайлан мэдээг vндэслэн гишvvдийн оногдлын хэмжээг тогтооно.

47.3. Энэ хуулийн 44 дvгээр зvйлд заасны дагуу хоршооны гишvvн нэмэлт хувь хєрєнгє нийлvvлсэн бол эхлээд тэр хэмжээний хєрєнгийг тvvнд олгоно.

47.4. Гишvvн нэг бvрт ногдох хувийг нь олгосны дараа хоршооны нийт хєрєнгєєс vлдсэн хэсгийг нийт гишvvдэд тэнцvv хэмжээгээр хуваана.

47.5. Хоршооны дvрмээр эд хєрєнгийг хуваарилахыг хориглох, эсхvл хуваарилах харьцааг єєрєєр тогтоож болно.

48.1. Хоршооны vйл ажиллагаа дуусгавар болоход хуваах боломжгvй vлдэгдэл хєрєнгийг тодорхой зориулалтаар хэрэглvvлэхээр шилжvvлэхийг хоршооны дvрэмд тусгайлан заагаагvй бол уг хєрєнгийг нийтийн хэрэгцээнд зориулан ашиглуулахаар хоршооны тєв оршиж байсан нийслэл, аймаг, сум, дvvргийн ємчид шилжvvлнэ.

49.1. Хоршооны тухай хууль тогтоомж зєрчсєн нь эрvvгийн хариуцлага хvлээлгэхээргvй бол гэм буруутай этгээдэд дор дурдсан захиргааны шийтгэл ногдуулна:

49.1.1. дvрэмд орсон єєрчлєлтийг бvртгvvлэх журмыг зєрчсєн албан тушаалтныг бvртгэх байгууллагын эрх бvхий албан тушаалтан 2000-20000 тєгрєгєєр торгох;

49.1.2. дvрэмд зааснаас єєр vйл ажиллагаа явуулсан бол шvvгч олсон орлогыг хурааж, хоршоог 100000-250000 тєгрєгєєр торгох.

50.1. Энэ хуулийг дагаж мєрдєхєєс ємнє улсын бvртгэлд бvртгэгдсэн хоршоог энэ хууль хvчин тєгєлдєр болсон єдрєєс хойш 1 жилийн дотор шинэчлэн бvртгэнэ.