Ҫ˪Â˪ËÒ
ÁÎË ÁÀßËÀÃÒ ÕYÐÝÕ ÇÓÐÃÀÀ ÄÀÕÜ ÀËÕÀÌ ÌªÍ
«Óóðàã òàðõèíû òºâ»-èéí äàëä èä
øèäèéã øvò.
ªºðòºº õàìãèéí ñàéí òîõèðîõ àæëûã îë.
Òà ººðºº óäèðäàæ, ãàéõìààð áîãèíî õóãàöààíä
ìàø èõ ìºíãºòýé áîëíî.
Õvíèé ÿìàðâàà îëîëò õvñëýýñ ýõýëäãèéã òà îéëãîñîí íü ëàâòàé.
Õvñýë õèéñâýð áàéñíàà «ävðñëýí áîäîõóéí îõü áóëàãò» áîëîâñðîãäîæ
òîäîðõîé çvéë áîëäîã. ×óõàì ýíä õvñëèéã áîäèò çvéë áîëãîõ òºëºâëºãºº
çîõèîãääîã þì.
Òà
õvñëèéí òóõàé ávëãýýñ ìºíãºòýé áîëîõ õvñýë ÷óõàìõvv ìºí㺠áîëæ
õóâèðäàã òóõàé ìýäýýëýë àâñàí áèëýý. Çóðãààí òîäîðõîé, ïðàêòèê
àëõàì ýíý çîðèëãî ººä õºòºëäºã. Ýäãýýð øàòíû íýã íü íàðèéí òîäîðõîé
áºãººä áîäèòîé áèåëýãäýõvéö òºëºâëºãºº (áóþó òºëºâëºãººívvä)
çîõèîõ ÿâäàë ìºí áºãººä èéì çàìààð ñàíàæ áîäñîíîî õýðýãævvëæ
áîëíî.
Òºëºâëºãººã
õýðõýí çîõèîõ òóõàé òîäîðõîé ºãvvëüå
1.
Òºëºâëºãºº (áóþó òºëºâëºãººívväèéã)-ã çîõèîõ, õýðýãævvëýõýä
õýðýãòýé õvìvvñèéã õîëáîîòîí áîëãîæ àâ. Òýãýýä õîéíî ºãvvëýõ
«óóðàã òàðõèíû òºâ»-èéí çàð÷ìûã àøèãëà. Ýíý çºâëºìæèéã òà ÷èíü
ñýòãýëýýñ çºâøººðºõ íü òóí ÷óõàë. Òvvíèéã áèòãèé òîîõãvé áàéãààðàé.
2.
Òà óõààíòàé õvìvvñòýé õîëáîî òîãòîîõîîñ ºìíº ýíý õîëáîîíä õàìñàëöàí
îðñíîîñ ávëãèéí ÷èíü ãèøvví ávð ÿìàð àøèã îëîõ, òà òýäýíä ÿìàð
ñàíàë òàâèõàà òîäîðõîéëîí òîãòîîãîîðîé. Çàðöóóëñàí õºäºëìºðºº
íºõºí àâàõãvé áîë òàíòàé õýí ÷ öóã óäààí àæèëëàõãvé øvv. Óõààíòàé
íýã ÷ õví õýäèéãýýð øàãíàëûã ìºí㺺ð òýð áîëãîí õýìæèæ áîëîõãvé
áîëîâ÷ àæèë õèéëãýõýýð áóñàä õvíèéã óðüäàããvé, òîõèðñîí õýìæýýíèé
øàãíàë àâíà ãýæ ãîðüäîîãvé áîë áóñäûí òèéì óðèëãûã ÷ ººðòºº
õvëýýí àâäàããvé.
3.
Õýðýâ áîëîìæòîé áîë ñàíààíäàà ñàéòàð íèéöýõvéö òºëºâëºãººã õàìòðàí
çîõèîòëîî «óóðàã òàðõèíû òºâ»-èéí ãèøvväòýé äîëîî õîíîãò õî¸ðîîñ
äîîøãvé, òvvíýýñ ÷ îëîí óäàà óóëçàæ áàéõààð õýëýëöýí òîõèðîîðîé.
4.
Óõààíòíû ávëãèéí ãèøvväòýé çîõèñòîé õàðèëöàæ áàéãààðàé. Ýíý
çºâëºìæèéã ¸ñ÷ëîí ãvéöýòãýæ ÷àäàõãvé áîë õýäèéä ÷ ávòýëãvé ÿâäàëòàé
ó÷èð÷ ìýäíý. Ávõ ãèøvvä íü íèéöýí çîõèöîæ àæèëëàõãvé áîë «óóðàã
òàðõèíû òºâ» îðøèí òîãòíîæ ÷àäàõãvé.
Äàðààõü
çvéëèéã óõààíäàà òîãòîîæ àâààðàé:
1.
Òà ººðòºº ìàø ÷óõàë àæèë õýðýã ýðõýëæ áàéíà, àìæèëò îëíî ãýäýãòýý
èòãýëòýé áîëîõûí òóëä véë àæèëëàãààíû ºº ñýâãvé òºëºâëºãººòýé
áàéõ ó÷èðòàé.
2. Òà áóñàä õvíèé òóðøëàãà, áîëîâñðîë, òºðºëõèéí ÷àäâàð, ävðñëýí
áîäîõóéã ººðòºº, ººðèéí çîðèëãîäîî àøèãëàõ ó÷èðòàé. Áèçíåñò
ñàéõàí àìæèëò ãàðãàñàí àëèâàà õví òvðvví ºãvvëñýí àðãûã ìºðäºí
àæèëëàæ áàéäàã þì.
Àìæèëòòàé
àæèëëàõàä àëü ÷ òàëààð õàíãàëòòàé õvðýëöýõ òóðøëàãà, áîëîâñðîë,
÷àäâàð, ìýäëýãòýé õví íýã ÷ áàéäàããvé þì! Òà ÿìàð ÷ òºëºâëºãººã
ñîíãîæ àâëàà ãýñýí ÿëãààãvé òýð ÷èíü õàìòûí îþóí óõààíû vð áàéäàã.
Òà òºëºâëºãººã ávõýëä íü þì óó òvvíèé õýñãèéã çîõèîæ áîëîõ áîëîâ÷
òýð íü «óóðàã òàðõèíû òºâ»-èéí ýêñïåðòèçèéã äàìæèõ ¸ñòîéã ìàðòóóçàé.
Ýõëýëä
íü î÷èõ
Àëäààíààñ ñóðàëöäàã
Ýõíèé
òºëºâëºãºº ÷èíü íóðâàë ýíý ãàé áèø, ººð òºëºâëºãºº çîõèî. Ýíý
øèíý òºëºâëºãºº ÷èíü èõ íàéäëàãà òºðvvëýõãvé áàéâàë áèòãèé ÿàðàí
öºõºð, òºëºâëºñíºº áèåëvvëæ ýõëýõýýñ ºìíº äàðààõü òºñëèéã áîëîâñðóóë,
ìàãàäãvé, çºâ øèéäâýð ýðýýðýé. Øóðãóó ÷àíàð vãvéëýãäñýíýýñ ÷óõàì
ýíý øàòàíä îëîí õví íÿöäàã. Òºëºâëºãºº õýðýãæèõãvé áàéâàë ñàíààãààð
óíàõûí îðîíä ººð òºëºâëºãºº çîõèîõ õýðýãòýéã ñàíàæ ÿâ. Ýíý áîë
íàðèéí óõààí!
Yéëäâýðëýë-õóäàëäààíû
ÿìàð ÷ àæèë ýðõýëëýý ãýñýí ýðvvë ñàðóóë óõààíòàé õvìvvñèéía
îëîíõè íü òºëºâëºãººãvé àæèëëàäàããvé. Ãîë íü èéì òºëºâëºãºº
áîäèòîé áºãººä àìüäðàõ ÷àäâàðòàé áàéõàä îðøèíî. Òèéìýýñ ÷ ávõ
çvéëèéã øèíýýð ýõëýõýýñ ávv àé.
Òvð
çóóðûí 'ávòýëãvé' ÿâäàë áîë òàíû òºëºâëºãººíä ñîãîã áàéíà ãýñýí
çºâõºí íýã çvéëèéã õàðóóëäàã. Îëîí ñàÿ õví ñàéòàð áîäîæ áîëîâñðóóëñàí
òºëºâëºãººãvé àæèëëàäàã ãàíöõàí øàëòãààíààð íàñàí òóðøäàà ÿäóó
áàéäëààñ, òýð ÷ áàéòóãàé ãvéëàí÷ëàëààñ ìóëòàð÷ ÷àääàããvé áàéíà.
Òàíû ávõ îëîëò òºëºâëºãººãºº õýð çýðýã ãvíçãèé áîëîâñðóóëñíààñ
òýð àÿàðàà øàëòãààëíà.
Õýðýâ
õví ººðòºº, þóíû ºìíº óõàìñàðòàà áóóæ ºãºõãvé áîë òvvíèéã õýí
÷ óõðààæ ÷àäàõãvé. Äæåéñ Äæ. Õèëë Äîðíîä-ªðíºäa òºìºð çàìûí
ãîë øóãàì áàéãóóëàõàä øààðäàãäàõ êàïèòàë öóãëóóëàõ ãýæ îðîëäîîä
óäàà äàðààëàí áväýðñýí þì. Ãýñýí ÷ òýð áýýð òvð çóóðûí ÿëàãäëàà
ÿëàëò áîëãîæ íºõñºí þì. Ãýõäýý øèíý øèíý òºñëèéã àøèãëàí vvíèéã
õèéñýí áàéíà. Ãåíðè Ôîðä «àâòî ìàøèíû» véë àæëûíõàà ÿã ýõýíä
áóñ, õàðèí ÿã îðãèëä íü äàâøãvé ãýæ ñàíàãäìààð áýðõøýýëòýé õàëç
òóëãàð÷ýý. Ãýòýë òýð ávõ þìûã ýõíýýñ íü àäãèéã íü õvðòýë øèíýýð
áîäîæ øèíý òºëºâëºãºº çîõèîãîîä ñàíõvvãèéí øèíý ÿëàëòàä õvðñýí
æèøýý áóé.
Ãàíöõàí
öàãèéí äîòîð áàÿæñàí ãýæ áèäýíä ñàíàãääàã õvìvvñèéí òóõàé áèä
ÿðèõäàà òýä àç æàðãàë èðòýë òvð çóóðûí áýðõøýýë îëíûã äàâàí
ãàð÷ áàéñíûã îãò àæèãëàäàããvé þì.
Ýíý
ôèëîñîôèéã áàðèìòëàã÷äûí äîòðîîñ õýí íü ÷ «òvð çóóðûí ávòýëãvé
ÿâäàë»-ûí çóðâàñ våèéã äàìæèëãvé áàÿæèíà ãýæ õîîñîí ãîðüäîõ
õýðýããvé. Òèéì çóðâàñ òîõèîëäîíî ãýäýã áîë òàíû òºëºâëºãºº ñîãîãòîéí
äîõèî ìºí. Èéì våä òà ávõ þìàà àòãàã vçýëãvé äýíñëýæ, òàâüñàí
çîðèëãîäîî õvðýõýýð òàéâàí àæèëëàõ õýðýãòýé. Õýðýâ òàâüñàí çîðèëãîäîî
õvðýëãvé òà àæëàà îðõèâîë çàëõóóãèéí øèíæ. Çàëõóó õví õýçýý
÷ ÿëäàããvé, ÿëàã÷ çàëõóó áàéäàããvé. vvíèéã íàñàí òóðøàà ñàíàæ
ÿâ, øºíº óíòàõûí ºìíº ºã뺺 àæèëäàà ÿâàõ ãýæ çýõýæ áàéõäàà õàðæ
áàéõûí òóë öààñàí äýýð òîì vñãýýð áè÷ýýä õàíàíä ºëãºâºë òîõèðîìæòîé.
Îþóí
óõààíòíû ávëãèéã ñîíãîæ àâàõäàà òvð çóóðûí ávòýëãvé òîõèîëäëûã
ýìãýíýëò ÿâäàë áîëãîäîããvé õvìvvñèéã ñîíãîæ àâàõûã áîäîîðîé.
Çàðèì
õví çºâõºí ìºí㺺ð ë ìºí㺠õèéäýã ãýæ õàòóó èòãýäýã. Îãò òèéì
áóñ! Ãàãöõvv îðãèëñîí õvñýë ë þó þóíààñ èëvv òóñ áîëíî. Õvñýë
íü ýíä ºãvvëñýí çàð÷èìä víäýñëýí ìºíãºí ýêâèâàëåíò áîëîí õóâèð÷
áîëäîã. ̺í㺠ººðºº çºâõºí çîãñîíãè ìàòåðè þì. ̺í㺠áîääîããvé,
õºäºëäºããvé, õýçýý ÿìàãò äóâ äóóãàé áàéäàããvé áîëîâ÷ ìàø ñàéí
«ñîíñãîë»-òîé. Õàíãèíàñàí äóó ãàðãàí íväíèé ºìíº õàðàãäàõãvé
óäâàë ìºíãèéã äóóäâàë çîõèíî.
Ýõëýëä
íü î÷èõ
Ávõíèéã õóäàëäàæ
áîëíî
ßìàðâàà
àæèëä àìæèëò îëîõûí òóëä óõààëàã òºëºâëºõ ÿâäàë ìàø ÷óõàë. Yéë÷èëãýýãýý
çàðàõ ÿâäëààñ àæèë véëýý ýõýëæ ávé õvìvvñò çîðèóëàí äîîð òîäîðõîé
çààâàð ºãvvëíý. Yéë÷èëãýýã ÷, ñàéõàí vçýë ñàíààã ÷ õóäàëääàã.
ªºð ºì÷ áàéõãvé áîë vçýë ñàíàà, ÷àäâàðààñ äýýð þó áàèõ âý?
Òvvíèéãýý
víý õvðãýæ õóäàëä! Ìàø èõ õºðºí㺠vvíýýñ ýõýëæ áàéñàí øvv äýý.
Ýõëýëä
íü î÷èõ
Óäèðäëàãà
þóíààñ ýõýëäýã òóõàé
Åð
íü õví òºðºëõòºí õî¸ð õýâ ìàÿãèéí õvìvvñò õóâààãääàã. Ýõíèé
õýâ ìàÿãò íü óäèðäàã÷, õî¸ðäîõ íü ãvéöýòãýã÷èä. Óäèðäàõ àâüÿàñ
ãvéöýòãýõ àâüÿàñ õî¸ðûí àëü íü òàíä áàéãààã ýõíýýñ íü òîòòîîõ
¸ñòîé. Îðëîãûí ÿëãàà ìàø èõ áàéäàã. Ãvéöýòãýã÷ õví òèéì èõ øàí
îëíî ãýæ íàéäàõ víäýñ áàéäàãòvé. Áóñàä õví íü áóðóó õàíäàæ áàéíà
ãýæ áîäîí áàéíãà àëäàà õèéæ áàéäàã þì.
Ãvéöýòãýã÷
áàéíà ãýäýã è÷ãvvðòýé þì áèø. ͺ㺺 òàëààñ áàõàðõàõ þì áàéäàããvé.
Îäîî óäèðäàæ áóé õvìvvñèéí îëîíõè íü ãvéöýòãýõ àëáàí òóøààëààñ
ýõýëñýí òvvõòýé. Ãàãöõvv óõààëàã ãvéöýòãýã÷ áàéñàí ó÷ðààñ ñàéí
óäèðäàã÷ áîëöãîîæýý. Öººí òîõèîëäëûã ýñ òîîöâîë ãàðãàñàí øèéäâýðèéã
çîõèõ ¸ñíû óõààëãààð ãvéöýòãýæ ÷àääàããvé õvìvvñ ìýðãýæñýí óäèðäàã÷
áîëæ ÷àääàãvé þì. Õàðèí øèíèéã ñàíàà÷ëàã÷ ãvéöýòãýã÷èä ãîë òºëºâ
ìàø áîãèíî õóãàöààíä ººðèé㺺 òîäðóóëæ, áèå äààí øèéäâýð ãàðãàæ
ñóðäàã þì. Óõààëàã ãvéöýòãýã÷ õýä õýäýí äàâóó òàëòàé áàéäàã
þì. Òvvíýýñ ãàäíà óäèðäàã÷äààñ õýçýýä óõààí ñóð÷ áîëäîã.
Ýõëýëä
íü î÷èõ
Óäèðäëàãûí
íýí ÷óõàë îíöëîãóóä:
àðâàí íýãýí íóóö
1.
Çîðèìîã áºãººä øèéäýìãèé çàí íü ººðºº ººðèé㺺 áà àìüäðàëàà
çîðèóëñàí àæèë õýðãýý ìýäñýí ìýäëýãò òóëãóóðëàäàã. Õóë÷ãàð,
èòãýäýããvé óäèðäàã÷èéí óäèðäëàãàä àæèëëàõ íýã ÷ ãvéöýòãýã÷ õvíèéã
îëîõãvé áàéõ .Óõààëàã ãvéöýòãýã÷ õví òèéì óäèðäàã÷èéã óäààí
òýñâýðëýõãvé.
2.
ªºðèé㺺 õÿíàõ. ªºðèé㺺 õÿíàäàããvé õví áóñäûã ÷ õÿíàæ ÷àäàõãvé.
ªºðèé㺺 õÿíàõ íü óõààíûõàà õýðýýð óäèðäàã÷èéã äóóðèàõûã ýðìýëçäýã
ãvéöýòãýã÷äèéí õóâüä ñàéõàí æèøýý áîëäîã.
3.
Øóäàðãà ¸ñûã ñîðãîã ìýäðýõ. Óäèðäàã÷ õví èéì ìýäðýìæ ìóóòàé
áîë çàõèðàãäàãñäûí õvíäýòãýë õvëýýõãvé áºãººä çàõèðàõ ¸ñ ñóðòàõóóíû
ýðõýý àëääàã.
4.
Øèéäâýð íàðèéí òîäîðõîé áàéõ. Øèéäâýð ãàðàõäàà ãóéâæ äàéâäàã
õví ººðòºº èòãýäýããvéã õàðóóëäàã, óëìààð àìæèëòòàé óäèðäàæ ÷àääàããvé.
5.
Òºëºâëºãºº òîäîðõîé áàéõ. Àìæèëòòàé àæèëëàæ áóé óäèðäàã÷ àæëàà
òºëºâëºæ, òºëºâëºãººíèéõºº äàãóó àæèëëàäàã. Òîäîðõîé áºãººä
ïðàêòèê äýýð áèåëýõ òºëºâëºãººãvé àæèëëàäàã óäèðäàã÷ äàðâóóë,
æîëîîãvé äàëáààò îíãîö øèã óðñãàë äàãàí õºâäºã. Ýðò îðîé àëèí
áîëîâ÷ íýãýí öàãò õàä ìºðãºäºã.
6.
"Èëvv öàã" àæèëëàæ äàäàõ. Óäèðäàã÷ ººðòºº ñàéí äóðààðàà
îíîãäóóëñàí vvðýã áîë çàõèðàãäàãñäààñàà øààðääàãààñ èëvv èõ
àæèëëàõàä áýëýí áàéõ ÿâäàë ìºí.
7.
Áèå õvíèé íväýíä äóëààõàí õàðàãäàõ áàéäàë. Õààø ÿàø, ñàëàí çàäãàé
áàéâàë òà õýçýý ÷ àìæèëòàä õvðýõãvé. Óäèðäàã÷ áàéõ íü ººðèé㺺
õvíäýòãýõèéã øààðääàã. ªºðèé㺺 áîëîí íýð òºðºº áîääîããvé óäèðäàã÷èéã
ãvéöýòãýõ àæèëòíóóä õvíäýòãýõýý áîëüäîã.
8.
ªðºâäºõ áà îéëãîõ. Ñàéí óäèðäàã÷ çàõèðàãäàãñäûí òºëºº ñýòãýë
çîâæ, òýäýíòýé õýçýý ÿìàãò çºâøèëä õvð÷ ÷àääàã, òvvíýýñ ãàäíà
òýäýíä òóëãàðñàí àñóóäëûã îéëãîäîã áàéõ ¸ñòîé.
9.
Àæèë òºð뺺 áà íºõöºë áàéäëûã ñàéòàð ìýäýõ. Óäèðäàã÷ õví àæèë
õýðãýý òàâàí õóðóó øèãýý ìýäýæ áàéäàã.
10.
Ávõ õàðèóöëàãûã ººðòºº àâàõàä áýëýí áàéõ. Àìæèëòòàé àæèëëàæ
áóé óäèðäàã÷ õví çàõèðàãäàãñäûíõàà ãàðãàñàí àëäàà, ýíäëèéí õàðèóöëàãûã
ººðòºº õvëýýõýä áýëýí áàéõ ¸ñòîé. Õàðèóöëàãûã áóñäàä òîõîõ,
áóëçàõûã îðîëäîã÷ õví ãîë òºëºâ ºíäºð àëáàí òóøààëä óäààí òîãòîæ
÷àääàããvé.
Çàõèðàãäàãñäûíõ
íü äîòðîîñ õýí íýã íü àëäàà ãàðãàæ ìýäëýããvéãýý õàðóóëáàë óäèðäàã÷
õví ýíý áîë òvvíèé àëäàà, òvvíèé õóâèéí ìýäëýããvé áàéäàë ìºí
ãýæ vçýõ ¸ñòîé.
11.
Õàìòðàí àæèëëàõ. Óäèðäàã÷ õví õàìòûí ÷àðìàéëòûí çàð÷ìûã îéëãîæ
õýðýãëýõ, çàõèðàãäàãñäàä õàìòðàí àæèëëàõ ÷àäâàðòàé áîëãîí õvìvvævvëýõ
¸ñòîé. Óäèðäàí æîëîîäîõûí òóë ýð÷ õv÷ õýðýãòýé, òvvíèéã õàìòûí
àæèëëàãàà ºãäºã.
Óäèðäëàãà
õî¸ð ÿíç áàéäàã. Óäèðäëàãûí ýõíèé, õàìãèéí vð àøèãòàé òºðºë
íü çàõèðàãäàãñàä íèéòýýð çºâøººð÷ äýìæäýã áàéõûã øààðääàã. Õî¸ðäîõ
òºðºë íü ãvéöýòãýã÷èä õàðèëöàí îéëãîæ ÷èí ñýòãýëýýñýý îðîëöîõãvé
äàí ãàíö àëáàäëàãà õýðýãëýäýã óäèðäëàãà þì.
Õv÷
õýðýãëýõ àëáàäàõ õî¸ð ýöýñ òºãñãºëãvé vðãýëæèëäýããvéã õví òºðºëõòºíèé
òvvõ ñóðãàæ áàéíà. Äàðàíãóéëàã÷èä óíàæ, ýçýí õààíò ¸ñ óñòàæ
àðèëæ áàéñàí íü vvíèéã ãýð÷èëíý. Õvìvvñ õv÷èíä óäààí àâòàæ áàéäàããvéã
ýíý ÿâäàë õàðóóëæ áàéíà.
Íàïîëåîí,
Ãèòëåð, Ìóññîëèíè íàð áîë òèéì òºðëèéí æèøýý áîëíî. Òýäíèé õóâü
çàÿà ìóóãààð òºãññºí þì.
Ávõ
íèéòèéí çºâøëèéí víäñýí äýýð óäèðäàõ íü õví òºðºëõòºí íàéäàæ
áîëîõ ãýðëèéí öîðûí ãàíö óã ñóðâàëæ ìºí. Õvìvvñ õv÷èíä àâòàæ
òvð çóóð çàõèðàãäàæ áîëîõ áîëîâ÷ ñàéí äóðààð çàõèðàãääàãvé.
Óäèðäëàãûí
íýí øèíý çàð÷ìóóä òvðvví ºãvvëñýí àðâàí íýãýí îíöëîãèéã ººðòºº
áàãòààäàã. Ãýâ÷ vvãýýð õÿçãààðëàãäàõãvé íü îéëãîìæòîé. Ýäãýýðèéã
óäèðäàõ véë àæèëëàãààíûõàà víäýñ áîëãîí àâñàí õví íèéãìèéí ávõ
äàâõðààíû õvìvvñèéã óäèðäàõ ºðãºí áîëîëöîîã ººðòºº íýýíý.
Ýõëýëä
íü î÷èõ
Óäèðäàã÷èéí
àëäààíóóä
Îäîî
ávòýëãvéòýæ áàéñàí óäèðäàã÷äûí åðºíõèé àëäààíä øèëæüå. Þó õèéõ
õýðýããvéã ìýäýõ íü òóí ÷óõàë øvv.
1.
Ávõèé ë íàðèéí øèðèéíèéã òîîöîõ ÷àäâàð ìºõºñ áàéõ. Ìýäëýãòýé
óäèðäàã÷ ávõ þìíû íàðèéí øèðèéíèéã õvðòýë óãòàí õàðàõ ¸ñòîé.
̺í ñàíààíäãvé vvññýí ÿìàð íýã àñóóäëûã çàâãvé ãýæ øàëòàã çààí
àíõààðàëãvé îðõèäîããvé. Óäèðäàã÷ þì óó æèðèéí ãvéöýòãýõ àæèëòàí
÷ áàé «äýíävv çàâãvé» ãýæ õýëæ ìýäýãäýæ, óãòàí õàðàõ àðãàãvé
ÿìàð íýã íºõöºë áàéäëûã òóñãàí òºëºâëºãººãºº ººð÷èëæ ÷àäàõãvé
áîë õv÷ãvéãýý õvëýýæ ãàðûí vñýã çóðñàíòàé àäèë. Àìæèëò îëîõûã
ýðìýëçýæ áóé óäèðäàã÷ õví àæèëòàéãàà õîëáîîòîé ávõ çvéëèéã íýãä
íýããvé ìýäýõ ¸ñòîé. Ìýäýýæýýð vvíä îðëîã÷äûíõîî òóñëàëöààã àâàõ
ó÷èðòàé.
2.
Áèå áèåý îðëîõîä áýëýí áóñ áàéõ. Yíýõýýð àâüÿàñëàã óäèðäàã÷
àðãàãvé íºõöºë øàëòãààí òîõèîëäîõîä áóñàä õvíýýð ãóéæ õèéëãýõ
àæëûã ººðºº ãvéöýòãýõýä õýçýýä áýëýí áàéäàã. «Èõ þìòàé õvíýýñ
èõ þì àñóóäàã» ãýäýã áîë àâüÿàñëàã ávõ óäèðäàã÷äûí ñàéí ìýääýã
víýí þì.
3.
Àæèë òºðºë人 ìýäëýãýý àøèãëàõûí îðîíä ìýäëýãèéíõýý òºëºº øàí
ãîðèëîõ, ìýäëýãèéí òºëºº õvìvvñò õºëñ òºëäºããvé, õàðèí ÿìàð
íýã þìûã õèéæ ÷àääàãèéí òºëºº ýñâýë èíãýæ õèéõýä áóñäûã èòãvvëæ
÷àääàãèéí òºëºº õºëñ òºëäºã íü äýëõèéí íèéòèéí æèøèã ìºí.
4.
Ãvéöýòãýõ àæèëòíû çvãýýñ ãàðàõ ºðñºëäººíººñ àéõ. ººðèéíõ íü
îðîíä ãvéöýòãýã÷ íü àæèëëàõ áîëíî ãýæ àéäàã óäèðäàã÷ õví ýðò
îðîé õýäèéä ÷ áîëîâ èéì þì áîëíî ãýæ èòãýæ áàéæ áîëíî. Àâüÿàñëàã
óäèðäàã÷ ýðõ ìýäëýý ñàéí äóðààð øèëævvëæ áîëîõ õvíäýý àëáàí
àæëûíõàà ávõèé ë íàðèéí øèðèéí çvéëèéã óõàìñàðòàé õýëæ ºãäºã.
Ãàãöõvv èéì áàéäëàà𠺺ðòºº õºãæèæ, áèå áèåòýéãýý õàâüòàõãvé
õîë ãýæ ñàíàãäìààð çvéëèéã àíõààðàëäàà áàéëãàí àëèâàà àæèëä
ººðèé㺺 áýëòãýäýã. Õvìvvñ áóñäàä ìºí㺠îëîõ áîëîëöîî îëãîñíîîð
ººðòºº èëvv èõ àøèã îëäîã íü õºòºëáºðãvé víýí þì. Ìýðãýæñýí
óäèðäàã÷ ýðõýëñýí àæëàà ãvéöýä ìýäýæ, õvìvvñò àÿòàéõàí ñýòãýãäýë
òºðvvëæ áàéãààãàà ìýäýýä áóñàä õvíèé àæëûã vð àøèãòàé áîëãîõîä
õv÷òýé íºëººëæ, òýäíèé àëáàíä ººðèéíõ íü òóñëàëöààòàéãààð ôèðìä
víý öýíýòýé, àøèãòàé áîëîõîä òóñ äºõºì vçvvëæ áîëäîã.
5.
Ävðñëýí áîäîõóé vãvéëýãäýõ. Óäèðäàã÷ õví ävðñëýí áîäîõãvé þì
áîë óãòàí õàðàõ àðãàãvé íºõöºë áàéäëûí ºìíº àð÷ààãvé áàéäàëä
îðæ, íàðèéí òîäîðõîé òºëºâëºãºº çîõèîõ ÷àäâàðãvé áîëäîã. Yvíýýñ
áîëîîä óäèðäàã÷èéí vð àøèã ýðñ óíàäàã.
6.
Àìèà áîäîõ. Õèéñýí àæëûí ávõ àëäðûã ººðòºº çàâøäàã óäèðäàã÷
õví çàõèðàãäàãñàä íü äóðãvéöýæ áîëíî ãýäãèéã, ìýäýæ áàéõ ó÷èðòàé.
Þì ìýääýã óäèðäàã÷ àëäàð öîëîî õýçýýä õóâààëöäàã. ̺í víýõýýð
ãàâüÿà áàéãóóëñàí õvìvvñ õèéñýí àæëûíõàà òºëºº àëäàð íýð õvðòäýã
áîëãîõûã çààâàë àíõààð÷ áàéäàã. Îëîíõè õvìvvñ çºâõºí ìºí㺠îëîõûí
òºëºº àæèëëàäàããvéã ñàéí ìýääýãýýñ òýð.
7.
Õvëýýöòýé áàéõ. Øóíàë òà÷ààë, ñóë òàëàà äàðæ ÷àääàããvé óäèðäàã÷èéã
çàõèðàãäàãñàä íü õvíäýëäýããvé. Òvvãýýð ÷ vë áàðàì èéì áàéäàë
íü òvvíèéã ñºðºí çîãñîõ ÷àäâàðãvé õvìvvñèéí õv÷, òýâ÷ýýðèéã
ñàðíèóëäàã.
8.
Èòãýëèéã ýâäýõ. Óã íü óäèðäëàãà äàõü àëäààã òîî÷èõäîî vvíýýñ
ýõýëâýë çîõèõ áàéñàí þì. Àëáàí vvðýãòýý áîëîí. òóøààëûí õóâüä
ººðººñ íü äýýãvvð þì óó, äîîãóóð áàéãàà àæèëòíóóääàà víýí÷ áèø
óäèðäàã÷ óäààí õóãàöààãààð óäèðäàõ áàéð ñóóðèíä òîãòîæ ÷àäàõãvé.
Õvìvvñ èòãýë ýâäñýí õvíèéã òîîõîî áîëüæ òvvíòýé ñýæèã÷ áàéäëààð
õàðèëöàõ áîëäîã. Àì õýë, àæèë õýðýã äýýð víýí÷ áèø áàéõ íü õvíèé
véë àæèëëàãààíû àëèâàà õvðýýíä ãàðäàã ávòýëãvé ÿâäëûí èõýýõýí
ãàçàð àâñàí øàëòãààíû íýã ìºí.
9.
Óäèðäëàãà äàõü ãàíöààð çàõèðàõ. Ìýðãýæñýí óäèðäàã÷ ººðòºº ÷èí
çîðèãòîé áàéõ ¸ñòîé áîëîâ÷ çàõèðàãäàãñäàà àéëãàõ ¸ñãvé. Çàõèðàãäàãñäàà
íýð õvíäýýðýý äàðàõûã îðîëääîã óäèðäàã÷ õví ãàíöààð çàõèðàõ
ãýñíýýñ áîëîîä õv÷ õýðýãëýõýä õÿëáàðõàí øèëæèæ áîëäîã. Yíýõýýð
óäèðäàã÷ õvíä ººðèéíõºº äàâóó òàëûã ñóðòàë÷ëàõ õýðýã áàéäàããvé
þì. Õàðèí ººð àðãààð, òóõàéëáàë ººðèéí îéëãîö, ºðºâäºõ ñýòãýë,
víýí÷ øóäàðãà áàéäàë, àæèë õýðãèéí ñàéí ìýäëýãýý õàðóóëàõ çàìààð
vvíä, õvð÷ áîëíî.
10.
Öîë çýðãýýð ãàéõóóëàõ. Ìýðãýøèëòýé óäèðäàã÷èéã öîëòîé öîëãvé
ÿëãààãvé õvìvvñ õvíäýòãýäýã. Öîë çýðãýýðýý ñàéðõäàã õví ãîëäóó
öààø àõèõ òýíõýëãvé áàéäàã. Õýò ¸ñîðõóó áàéäàë, áèåý ìàãòàõ
íü õvíèé àæèë õýðãèéí ÷àíàðòàé îãòõîí ÷ òºñãvé þì.
Áèä
óäèðäëàãûí õàìãèéí åðºíõèé, õàìãèéí èõ ãàçàð àâñàí àëäààã òîî÷ëîî.
Òýäãýýðèéí àëü íü ÷ òàíû véë àæèëëàãààã ãóíèãòàé òºãñãºæ áîëíî.
Òà óäèðäàõûã ýðìýëçýæ, äóòàãäëààñ àíãèä ãýæ èòãýæ áàéñàí áîë
çíý æàãñààëòûã òóí ñàéí ñóäëààðàé.
Ýõëýëä
íü î÷èõ
