Гэсэрийн тууж

ГАРЧИГ

 

- Оршил  

- Арван зvгийн арван хорын vндсийг тасалсан ачит богд Гэсэр мэргэн хаан алдаршин дуурссан тэргvvн  бvлэг

1. Бурханы зарлигийг мартав

2. Тэнгэр нар зєвлєгєєн хийв

3. Хурмастын дунд хvv ертєнцєд буух болов

4. Гэсэрийн тєрєхийг угтан мэдэв

5. Цотон Сэнлонг эхнэртэй нь хєєв

6. Амаржил жирэмсэн болов

7. Гэсэр тєрєв

8. Гэсэр хэрээ, чєтгєр, оготно гурвыг алав

9. Сэнлон  баяжиж гэр бvлээ  авчрав

10. Сэнлон гурван  хvvхдээ шалгав

11. Цотон Журыг эхтэй нь хєєв 

12. Жур долоон албиныг алав

13. Долоон зуун хvнийг шашинд оруулав

14. Цас Журыг эргэж  очив

15. Жур, Ир Тонгорог  мангасыг  алав

16. Цотон Журыг дахин хєєв

17. Жур Цотонг хазааргvй морь унуулан хєєв

18. Жур Арлан гуатай уулзав

19. Цотонгийн гэрт хурим болов

20. Жур Рогмо гуаг гэргий болгож  авав

21. Цотон заль гаргав

22. Жур эхнэртээ гавьяагаа тоочив 

- Арван таван насандаа арван зvгийн эзэн Гэсэр хаан гучин баатраа дагуулж умар зvг дэх уулын чинээ хар эрээн барс мангасын хувилгааныг алсан нєгєє бvлэг

- Хятадын Гонма хааны тєрийг зассан гутгаар бvлэг

(3-р бvлгийн vргэлжлэл)

- Арван зvгийн эзэн Гэсэр хаан арван хоёр толгойтой мангасыг аливаа тєрєлтэй нь тасалж Арлан гуа хатнаа авч, алтан суварганы дэргэд амарлин суусан дєрєвдvгээр бvлэг

1. Цотон ноён Арлан гуа хатныг хєєв

2. Гэсэр хаан арван хоёр толгойт мангастай байлдахаар бэлдэв

3. Гэсэр мангасынд очив

4. Гэсэр хаан, Мангасын ордонд Арлан гуатай уулзав

5. Гэсэр, Арлан гуа, гурван эгчийн тусламжаар мангасыг устгаж мєн тэнд саатаж суув

- Шарайголын гурван хааны тєрийг авсан тавдугаар бvлэг

1. Хон хэрээ элчийн мэдээ

2. Шарайголын хаад Ганга шувууг илгээв 

3. Цас Чихэр байлдахаар шийдвэрлэв

4. Цас Чихэр, Шуумар, Нанчун нар хайгуулд явав

5. Цас Чихэр довтлох шийдвэр  гаргав.

6. Банжур, Зургаан эрхийттэй тулав

7. Улааннvдэн Шимжvтэй  тулалдав

8. Нанчvн, Арамжид, Тvргэн Бирваа нартай байлдав

9. Цас Чихэр, Зургаан эрхийтийг алав

10. Цотонгийн худал мэдээ 

11. Рогмо гуа Шарайголын цэрэгт баригдав

12. Гучин  баатар байлдсаар амь vрэгдэв

13. Шуумар, Нанчvн, Цас Чихэр нар алагдав

14. Рогмо гуа Гэсэрт захидал илгээв

15. Гэсэр замдаа Сахилдай баатартай уулзав

16. Гэсэр нутагтаа ирэв

17. Гэсэр хаан Шарайголын хаадтай байлдахаар бэлтгэв

18. Гэсэр Цас Чихэрийн сvнстэй дайралдав

19. Гэсэр Исамда сумаар Рогмо гуатай  харилцаа тогтоов

20. Гэсэр зуун наст лам болж хувилав

21. Гэсэр Олзвой хєвгvvн болж хувилав

22. Гэсэр ялж Шарайголын байлдаан тєгсєв

23. Цасын хvv Лайцавыг Рогмод єгєв

- Арван зvгийн эзэн Гэсэр хаан арслан мэт гучин баатраа эдгээж  аваад ахуй бvгдээ   тєгсгєж амгалан жарган суусан зургадугаар бvлэг

1. Тvрvvчийн явдал

2. Гэсэр алагдсан баатрууддаа гашуудав  

3. Гэсэр vхсэн баатруудаа эдгээх арга эрэв

4. Шигэмуни бурхан баатруудыг эдгээх рашаан хайрлав

5. Гэсэр  рашааныг дусааж баатруудаа эдгээв

- Арван зvгийн эзэн Гэсэр хаан, Аваргасын хаан Нандуламыг доройтуулсан долдугаар бvлэг

1. Нандулам хаан, Гэсэрийн таван муж улсыг эзлэв

2. Гэсэр  хаан, Нандулам хаантай байлдахаар мордов

3. Буйдан, Улааннvдэн хоёр туршуулд   явав

4. Нандулам хаан Гэсэрийг угтаж  мордов

5. Гэсэр хаан Нандулам хаантай байлдаж эхлэв

6. Цас Чихэр тэнгэрээс бууж Гэсэрт туслав

7. Нандулам хааны хатныг булаалдав

8. Бvгдээр Цас Чихэртэй  баярлан золгов

9. Цотон  ноёныг алах ёсгvй

- Арван зvгийн эзэн Гэсэр хаан, мангасын хувилгаан ламыг дарсан наймдугаар бvлэг

1. Нэгэн Мангас, лам болон хувирч Гэсэрт ирэв

2. Лам мэхэлж Гэсэрийг илжиг болгов

3. Цас, Шуумар, Нанчvн гурвуул Гэсэрийг нэхэж явав

4. Ажу мэргэн хатан Гэсэрт туслах заяатай

5. Ажу мэргэн Гэсэрт туслахаар мордов

6. Ловсгаа Гэсэрийг илжиг болгоод элдвээр зовоов

7. Ажу мэргэн Гэсэрийг Мангасаас салгаж   авав

8. Гэсэр єєрийн биендээ тохров

9. Гэсэр мангасын дунд эгчийг хатан болгов

10. Гэсэрийн баатрууд Ловсгаа мангасын зарим баатруудыг алав

11. Гэсэр хаан Ловсгаагийн сvнсийг устгаж тvvнийг доройтуулав

- Арван зvгийн  арван  хорын vндсийг тасалсан ачит Богд Гэсэр  мэргэн хааны хамаг дайсныг доройтуулж,  хамаг  амьтныг  жаргуулсан  есдvгээр  бvлэг (Гэсэр хаан эхийгээ тамаас гаргасан  бvлэг)

- Монгол Гэсэрийн туужид гардаг зарим нэрсийн тайлбар

 

 

ГЭСЭР

Зураач Саналбат

Уран сайны редактор Д. Сандагдорж

Техник редактор Д. Норовсамбуу

Хянагч Б. Энхтуяа, Д. Шvр

 

 

оршил

Номын Єргєє

© 2002 цахим єртєє